د اسراییل د نفوذ وېره؛ په تهران کې هره ورځ له ۸۰۰ تر ۱۰۰۰ پورې افغانان نیول کیږي

په خوست کې د طالبانو ویاند مستغفر ګربز وايي، تېره شپه د غلام خان بندر د کمېسارۍ مسوولانو ته د پاکستان له‌خوا خبر ورکړل شوی چې دا لار د امنیتي ستونزو له امله تر نامالومې مودې پورې بنده ده.

طالبانو له ټولو هېوادوالو، سوداګرو او مسافرو غوښتي چې تر بلې خبرتیا پورې د غلام خان له لارې د تګ راتګ نه ډډه وکړي او له بدیلو لارو ګټه واخلي.

غلام خان بندر چې د خوست ولایت له لارې د افغانستان او پاکستان ترمنځ مهمه سوداګریزه لار ګڼل کېږي، وخت ناوخت د امنیتي دلایلو له کبله تړل کېږي.

فطرت د طالبانو تر واک لاندې ملي تلویزیون ته په خبرو کې وویل: «د داعش تحرکات په بشپړ ډول له‌منځه وړل شوي او دا ډله په افغانستان کې فعالیت نه لري».

دا څرګندونې وروسته له هغه کېږي چې د روسیې د امنیت شورا مرستیال منشي یوري کوکوف ویلي، مسکو د داعش د پلانونو له امله اندېښنه لري. نوموړي ادعا کړې چې یاده ډله هڅه کوي له افغانستان نه د منځنۍ اسیا هېوادونو او روسیې ته ځانونه ورسوي.

سره له دې چې روسیه او یو شمېر سیمه‌ییز هېوادونه له طالبانو سره د ډېپلوماتیکو او اقتصادي اړیکو هڅې کوي، لا هم د طالبانو تر واک لاندې افغانستان څخه د امنیتي ګواښونو، وسله‌والو افراطي ډلو او د وسلو د قاچاق په اړه ژورې اندېښنې لري.

د طالبانو د اطلاعاتو او کلتور وزارت د ګرځندوی، مالي او اداري چارو مرستیال قدرت‌الله جمال له اسوشیټېډپرېس خبري اژانس سره په مرکه زیاته کړې: «افغانان مېلمه‌پاله خلک دي او غواړي چې د بهرنيو سېلانیانو کوربه‌توب وکړي. ګرځندوی د هېواد لپاره ډیرې ګټې لري او موږ غواړو چې کار ترې واخلو.»

نوموړي ادعا کړې چې تېر کال نږدې نهه زره بهرنیو سېلانیانو افغانستان ته سفر کړی او یوازې د روان کال په لومړیو درېیو میاشتو کې نږدې درې زره بهرني سېلانیان دغه هېواد ته دننه شوي دي.

افغانستان په تېرو وختونو کې د طالبانو او نورو وسله‌والو ډلو د جګړو له امله د سېلانیانو لپاره خوندي ځای نه و، خو د دغې ډلې تر واکمنېدو وروسته طالب چارواکي وايي چې امنیت ښه شوی او شرایط د بهرنیو مېلمنو د هرکلي لپاره ډېر مناسب دي.

په افغانستان کې د طالبانو د امنیت خوندیتوب ادعاوو سربېره، په ځینو ولایتونو کې د وسله‌والو بریدونو خطر لا هم پر خپل ځای دی. د تېر ۲۰۲۴ کال په مۍ میاشت کې په بامیان کې د یوه وسله‌وال برید په ترڅ کې درې هسپانوي سیلانیان او درې افغانان وژل شوي وو.

یاده دې وي چې په یو شمېر سیمو کې بهرني سېلانیان د خلکو له ځورونې او نامناسب چلند سره هم مخ کېږي. څه موده مخکې د یوه بهرني سېلاني ویډیو خپره شوې وه چې په کابل ښار کې د یوه افغان ځوان له نامناسب چلند سره مخ شوی و چې د ټولنیزو رسنیو کاروونکو تر توندو نیوکو وروسته طالبانو د هغه د نیول‌کېدو خبر ورکړ.

طالبانو ویلي چې د ګرځندوی ویزې په اسانۍ ورکول کېږي اوهمداراز له دوبۍ او استانبول نه کابل ته الوتنې په اوونۍ کې څو ځله کېږي. دوی د نارینه وو لپاره د ګرځندوی او مېلمه پالنې په برخه کې د روزنې ترلاسه کېدو لپاره یو روزنیز مرکز هم جوړ کړی دی.

په داسې حال کې چې طالبانو د خپلې واکمنۍ له پیل راهیسې د عامه ژوند، کار او زده‌کړې په ګډون پر افغان ښځو پراخ او ځپونکي محدودیتونه لګولي، خو وايي چې له نارینه او ښځینه سېلانیانو هرکلی کوي. د طالبانو امربالمعروف څه موده مخکې افغان ښځې ان پارکونو ته له تګ نه منع کړې. اسوشيټېډپرېس هم په خپل راپور کې ویلي چې که څه هم افغان ښځې له جدي محدودیتونو سره مخ دي، خو د بهرنیو سېلانیانو ښځو لپاره په دې محدودیتونو کې نرمښت موجود دی.

په خبرپاڼه کې راغلي، ښوونځي به د راتلونکې چهارشنبې څخه تر یکشنبې ورځې پورې چې د چنګاښ ۱۵مه کیږي بند وي. یاد وزارت وایي، د چنګاښ په ۱۶مه به د ښوونځیو څلور نیم میاشتنۍ ازموینې پیل شي او د همدې میاشتې تر پایه به دوام وکړي چې له پای ته رسېدو سره سم به یې د اوړي رخصتۍ همپیل شي.

دا په داسې حال کې ده چې لا تر دې دمخه په افغانستان کې د ملګرو ملتونو د مرستندوی پلاوي دفتر یوناما د تودوخې د لوړو څپو د راتلو خبرداری ورکړی و.

یاد دفتر ویلي و چې د جولای میاشتې په لومړۍ اوونۍ کې به په افغانستان کې د سختې ګرمۍ څپه راشي چې د اټکل له مخې به په ډېرو سیمو کې د تودوخې منځنۍ کچې، د سانتي ګراډ په اندازه له ۲ تر ۱۰ درجو پورې له اوسني حالته لوړه وي.

افغانستان په نړۍ کې یو له هغو پنځو هېوادونو دی چې د اقلیمي بدلون د ناببره څپې له کبله ډیر زیانمونکی دی.

په وروستیو کې زلزلو، ځمکو ښویدنې، طوفانونو او سېلابونو د افغانستان بېلابېلې سیمې سختې وځپلې چې له کبله یې د درنو ځاني او مالي زیانونو د اوښتلو په اړه هم راپورونه ورکړل شوي دي.

نوموړې جبهې یکشنبه (چنګاښ ۸مه) په یوه بیان کې زیاته کړې چې په ۲۰۲۱ کال کې د جمهوري نظام تر نسکورېدو وروسته، په مېلیونونو افغانان د ناامنۍ، سیاسي فشارونو او د ازادۍ له لاسه ورکولو له امله له هېواده وتلو ته اړ شوي دي.

نوموړې جبهې ویلي چې له افغانستان نه وتلي افغانان په کوربه هېوادونو کې د تبعیض، نیولو او جبري ایستلو په ګډون له سختو ستونزو سره مخ د دې جبهې په وینا، له افغان کډوالو سره دا ډول چلند، د بشري حقونو او انساني کرامت خلاف دی.

دې جبهې د افغان کډوالو جبري ستنېدل په کلکه غندلي او له کوربه هېوادونو یې غوښتي چې د کډوالو او بشري حقونو نړیوالو قوانینو ته غاړه کېږدي. په خبرپاڼه کې لیکل شوی چې افغانستان لا هم ناامنه دی او د طالبانو تر واکمنۍ لاندې هېواد ته د کډوالو ستنېدل د هغوی ژوند او کرامت له خطر سره مخ کوي.

د افغانستان د ازادۍ جبهې پر ملګرو ملتونو، نړۍوالو سازمانونو او مرسته ‌رسوونکو هېوادونو غږ کړی چې د بشری مرستو د چمتو کېدو او عادلانه پناه‌ غوښتنې په ګډون د افغان کډوالو د ملاتړ لپاره سملاسي، عملي او اغېزمن اقدامات وکړي.

تر دې مخکې د مخکني جمهوري نظام لوی څارنوال محمد فرید حمیدي په ګاونډیو هېوادونو کې د افغان کډوالو د ناڅرګند وضعیت په اړه ژوره اندېښنه ښودلې وه. هغه ویلي و چې انساني ارزښتونه، انساني کرامت او بشري حقونه په نړۍ کې د وروستیو سیاسي، پوځي او اقتصادي ناورینونو لومړني قربانیان دي.