• العربية
  • فارسی
  • English
Brand
  • پروګرامونه
  • افغانستان
  • نړۍ
  • ښځې
  • کلتور او ټولنه
  • معلومات او ټېکنالوژي
  • سپورت
  • پروګرامونه
  • افغانستان
  • نړۍ
  • ښځې
  • کلتور او ټولنه
  • معلومات او ټېکنالوژي
  • سپورت
  • پوښ
  • ژبه
    • العربية
    • فارسی
    • English
  • پروګرامونه
  • افغانستان
  • نړۍ
  • ښځې
  • کلتور او ټولنه
  • معلومات او ټېکنالوژي
  • سپورت
د دې وېبپاڼې ټول قانوني حقونه د وولنټ میډیا دي
volant media logo
د می دویمه

په ختیځ افغانستان کې زرګونه زلزله ځپلې کورنۍ د ژمي له راتګ مخکې بې ‌سرپناه پاتې دي

خبرخونه
خبرخونه

افغانستان انټرنشنل - پښتو

۲۲ وږی ۱۴۰۴ - ۱۳ سپتمبر ۲۰۲۵، ۲۳:۵۳ GMT+۱

د افغانستان په ختیځ کې لسګونه زره کورنۍ، چې د وروستیو زلزلو له امله بې‌کوره شوي، یوازې څو اوونۍ مخکې له ژمي، لا هم بې‌سرپناه ژوند کوي. د سختو غرنیو سیمو جغرافیه، نړېدلي کورونه او د مرستو د نه‌ رسېدو ستونزو د دوی ژوند لا پسې له کړاوونو ډک کړی دی.

افغانستان انټرنشنل – پښتو ته ځینو زلزله ځپلو په خپلو خبرو کې ویلي، چې د غرنیو سیمو جغرافیایي حالت د ژغورنې او مرستو بهیر له سختو ننګونو سره مخ کړی دی.

د ځینو کلیو اوسېدونکي وایي، له پېښې څو اوونۍ وروسته لا هم تر اوسه د مړو څارويو جسدونه په کلیو کې پراته دي چې د هوا د ککړتیا او ناروغیو د خپرېدو لامل ګرځېدلي دي.

۶۵ کلن سبحان الله چې په زلزله کې یې څلور خپلوان له لاسه ورکړي، افغانستان انټرنشنل – پښتو ته ویلي: «موږ د شین اسمان لاندې شپې او ورځې سبا کوو. ماشومان مې ناروغ دي او ډوډۍ پیدا کول هم ستونزمن شوي دي. ژمی رانږدې دی او موږ هېڅ سرپناه نه لرو، نه پوهېږم چې څه به راپېښ شي»

بلخوا ښځې په ځانګړي ډول د زلزلې له اغېزو او ننګونو سره مخ دي. د طالبانو له لوري د ښځو پر تګ راتګ محدودیتونه د دې لامل شوي چې ښځې له روغتیايي خدمتونو بې‌برخې پاتې شي. په ډېری سیمو کې ښځینه ډاکټرانې او نرسانې نشته، ځکه د لوړو زده‌کړو پر بندیز د دې برخې کاري ځواک هم کم شوی دی.

همدارنګه ۴۲کلنه زرغونه چې مېړه او دوه اولادونه یې د زلزلې په پېښه کې ټپیان شوي، افغانستان انټرنشنل – پښتو ته وايي: «له پېښې وروسته مو په دښتو کې سرپناه نیولې ده. د ښځو ژوند لا ډېر سخت شوی، ځکه نه ډاکټره شته او نه هم موږ ته د تګ راتګ اجازه ورکول کېږي. د ماشومانو د درملنې لپاره هېڅ مرستې نه رارسېږي.»

100%

د روغتیا نړیوال سازمان «ډبلیو ایچ او» تېره اوونۍ له طالبانو وغوښتل چې د ښځینه مرستندویانو پر سفر لګېدلي محدودیتونه لرې کړي. دغه سازمان ټینګار کړی چې یوازې د ښځینه روغتیايي کارکوونکو په شتون کې زلزله ځپلې ښځې کولای شي اړینې طبي مرستې ترلاسه کړي.

په ورته وخت کې، د ملګرو ملتونو د بشري مرستو همغږي کوونکو ویلي چې په وروستیو زلزلو کې تر نیم میلیونه زیات خلک له بېلابېلو زیانونو سره مخ شوي دي.

د هغوی په خبره، که بېړنۍ مرستې ونه رسېږي، د ژمي په راتګ سره به د زلزله ځپلو کورنیو ستونزې څو برابره شي.

د کډوالو چارو ځینو کارپوهانو ویلي چې د ختیځ په څو ولسوالیو کې سلګونه کورنۍ اوس په لنډمهاله خیمو کې ژوند کوي، خو د بارانونو او ژمي د یخنۍ په وړاندې هېڅ ډول چمتووالی نه لري.

د هغوی په خبره، که نړیواله ټولنه او طالبان په ګډه پراخ اقدامات ونه کړي، د انساني ناورین وېره لا پسې ډېره ده.

ترویج لرونکی

په ننګرهار کې د کمپیوټر ساینس دوو زده‌کړیالانو د پیغام‌رسونې نوی اپلېکېشن جوړ کړی
۱

په ننګرهار کې د کمپیوټر ساینس دوو زده‌کړیالانو د پیغام‌رسونې نوی اپلېکېشن جوړ کړی

۲

طالبان: اشرف غني حق لري چې بېرته افغانستان ته راستون شي

۳

دوو افغان څېړونکو په امریکا کې علمي جایزې ترلاسه کړې

۴

د هلمند د علماوو شورا د مخابراتو د وزیر له لوري پر غصب شوې ځمکه رغنیزې چارې ودرولې

۵

طالبان له روسیې نه د کاماز موټرو په څېر د شوروي دورې په څېر وارداتو پیلول غواړي

•
•
•

نور کیسې

ملي بسیج جبهه:د کونړ شیګل ولسوالۍ لپاره د طالبانو د استخباراتو مدیر مو وژلی دی

۲۲ وږی ۱۴۰۴ - ۱۳ سپتمبر ۲۰۲۵، ۲۳:۲۱ GMT+۱

د ملي بسیج جبهې په نوم د طالبانو یوې مخالفې وسله والې ډلې د یوې خبرپاڼې په خپرولو سره د کونړ ولایت شیګل ولسوالۍ د استخباراتو طالب مدیر «قاري شبیر احمد» د وژنې مسوولیت ومانه. قاري شبیر احمد د جمعې ورځې په مازدیګر (د وږي ۲۱مه) په خپل کور کې په ډزو سره وژل شوی دی.

یادې جبهې د یوې خبرپاڼې په خپرولو سره ادعا کړې چې، دغه کس د جمهوري نظام له رانسکورېدو وروسته د افغان پخوانیو ځواکونو یو شمېر غړي وژلي و.

د دوی په وینا، قاري شبیر احمد د کونړ د غازي اباد ولسوالۍ اصلي اوسېدونکی و، او د دوی ځواکونو په خپل کور کې په نښه او وژلی دی.

طالبانو لا تر اوسه د دغې پېښې په تړاو څه نه دي ویلي.

امرالله صالح: په بلوچستان او خیبر پښتونخوا کې بغاوت د پاکستان له کنټروله وتلی

۲۲ وږی ۱۴۰۴ - ۱۳ سپتمبر ۲۰۲۵، ۲۳:۰۱ GMT+۱

د افغانستان پخوانی مرستیال ولسمشر امرالله صالح وايي، په بلوچستان او خیبر پښتونخوا کې بغاوت د پاکستان له کنټروله وتلی. هغه ټینګار کړی، چې پاکستان د دواړو ایالتونو د ولسونو سیاسي ملاتړ له لاسه ورکړی او یوازې د زور په کارولو هڅه کوي وضعیت تر کنټرول لاندې وساتي.

صالح پر ایکس خواله رسنۍ لیکلي: «په بلوچستان کې بغاوت د منځنۍ کچې او په خیبر پښتونخوا کې پرمختللې مرحلې ته رسېدلی دی. ښکاري چې پاکستان په دواړو سیمو کې د خلکو ملاتړ له لاسه ورکړی او یوازې په زور او عسکري عملیاتو تکیه کوي. د تاریخ له مخې دا ډول جګړې چې پاکستان یې تجربه لري، د بېلابېلو داخلي او بهرنیو عواملو له کبله نه شي ګټل کېدای.»

د صالح په وینا، د ډیورند کرښه په قصدي ډول «پرانیستې او نفوذپذیره» پرېښودل شوې ده څو کابل کمزوری شي او د اسلام‌اباد په مدار کې یو حکومت واک ته ورسېږي.

هغه زیاتوي چې د دغې تګلارې پایله اوس د خیبر پښتونخوا او بلوچستان ژور ټپونه دي چې «تر اوږدې مودې به وینه وکړي.»

صالح دا هم ویلي، که څه هم پاکستان هڅه کوي د دغو خوځښتونو ماهیت بدل وښيي، خو په اصل کې دا «بېلابېلې پوښلې بېلتونپالې هلې ځلې» دي چې د اوږدمهاله نارضایتۍ ریښې لري.

هغه په خپلو څرګندونو کې زیاتوي: «رښتینی تحلیل تل تریخ وي او زه پوهېږم چې زما خبرې به د پاکستان د پوځ د عمومي قرارګاه «جي ایچ کیو»احساسات خوږمن کړي، خو حقیقت له پامه نشي غورځېدلای.»

صالح دا څرګندونې په داسې حال کې کوي، چې نن د شنبې په ورځ (د وږي ۲۲مه) د پاکستان د پوځ پر یوه کاروان د وسلوالو برید شوی.

د پاکستاني رسنیو د راپورونو له مخې، په دې برید کې ۱۲پاکستاني پوځیان وژل شوي دي. بریدګر تښتېدلي او پوځ سیمه محاصره کړې ده. د دغې پېښې مسوولیت تر اوسه کومې ډلې نه دی منلی، خو ځايي سرچینې وايي دا ډول بریدونه زیاتره وخت د تحریک طالبان پاکستان او نورو بغاوتي ډلو له خوا ترسره کېږي.

بلخوا د پاکستان پوځ په یوه خپره کړې اعلامیه کې ادعا کړې، چې په یادو برېدونو کې د افغان اتباعو لاس و او د افغانستان له خاوري څخه په استفاده یې په پاکستان کې برېدونه کړې دي.

د پاکستان د پوځ په اعلامیه کې له افغان طالبانو غوښتنه شوې، چې د پاکستان پر وړاندې د ترهګرو د فعالیتونو مخه ونیسي.

دا لومړۍ ځل نه دی چې پاکستان په ترهګریزو بریدونو کې د افغان وګړو لاس لرل یا هم له افغان خاورې د ترهګریزو فعالیتونو پلانولو ادعا کوي، تر دې مخکې یې هم ورته ادعاوې کړي، خو د افغان طالبانو لخوا دا تورونه رد شوي دي.

شنونکي وايي چې د بلوچستان او خیبر پښتونخوا وسلوال مقاومت د پاکستان د کورني امنیت تر ټولو ستر ګواښ ګرځېدلی دی. د هغوی په باور، د اسلام‌اباد د سیاسي حل د نشتوالي او پر وسلوالو عملیاتو د زیات تکیې له امله، امکان لري چې بغاوت لا نور هم پراخ او اوږدمهاله شي.

په همدې حال کې، د امرالله صالح څرګندونې د سیمه‌ییزو حالاتو له تازه تحولاتو سره یوځای د دې ښکارندويي کوي چې د پاکستان لپاره د بغاوتونو مهارول نه یوازې په نظامي، بلکې په سیاسي کچه هم سختې ننګونې زېږوي.

سبا به د هېواد په شمال کې د «طوطي میدان» د ګازو پروژې عملي چارې پیل شي

۲۲ وږی ۱۴۰۴ - ۱۳ سپتمبر ۲۰۲۵، ۲۲:۰۷ GMT+۱

د طالبانو د کانونو او پټرولیم وزارت وايي، د فاریاب او جوزجان تر منځ د «طوطي میدان» د ګازو پروژې عملي چارې به سبا (یکشنبه د وږي ۲۳مه) د طالبانو د لوړ پوړو چارواکو په حضور کې پیل شي. د «طوطي میدان» د ګازو د اېستنې هوکړه پروسږکال له یوه ازبکستاني شرکت سره لاسلیک شوې وه.

د فاریاب او جوزجان تر منځ د «طوطي میدان» د ګازو د اکتشاف او اېستنې لس کلنه هوکړه د ۱۴۰۳ کال د تلې پر ۱۹مه په کابل کې د کانونو او پټرولیم وزارت د سرپرست او د «اېرېل کام» په نوم له یوه ازبکستاني شرکت سره لاسلیک شوې ده.

د دغې هوکړې له مخې، قراردادي شرکت به په لومړي کال ۱۰۰ میلیونه او د لسو کلونو په لړ کې تر یو میلیارد ډالره پانګونې وکړي او له اېستل کېدونکو ګازو څخه به په لومړیو دوو کلونو کې ۱۰۰ مېګاواټه برېښنا هم تولید شي.

د «طوطي ميدان»ګازو زېرمې شاوخوا اووه زره کيلومتره مربع مساحت لري، چې د اېستنې په پیل سره به یې تر ډېره د هېواد د ګازو اړتیاوې پوره او زرګونو هېوادوالو ته به په مستقیم او غیر مستقیم ډول د کار زمینه هم برابره شي.

په کویټه کې د افغانانو تر ټولو لویه لېسه د پاکستاني چارواکو له لوري وتړل شوه

۲۲ وږی ۱۴۰۴ - ۱۳ سپتمبر ۲۰۲۵، ۲۱:۰۶ GMT+۱

په پاکستان کې د افغان کډوالو پر وړاندې د محدودیتونو پر دوام، دا ځل په کویټه کې د افغانانو تر ټولو لویه او مشهوره عالي لېسه هم د پاکستاني چارواکو له خوا وتړل شوه. د دغې لېسې مسوولین وايي، د ځايي حکومت له پرله پسې چاپو او ګواښونو وروسته یې دغه پرېکړه کړې ده.

په پاکستان کې ۱۴ ورځې مخکې د «پي او ار »کارت لرونکو افغانانو د اېستنې بهیر په رسمي توګه پیل شو او ورسره د ډېری افغانانو کاروبارونه هم ټکني شول. په تازه پېښه کې د بلوچستان په کویټه کې د افغانانو اړوند د «حبیب الرحمان» په نوم تر ټولو لویه او مشهوره لېسه هم د شنبې په ورځ (د وږي ۲۲مه) د ځايي حکومت له لوري وتړل شوه.

د دغه ښوونځي مدیر له خپلو ټولو زده کوونکو غوښتي چې تر بلې خبرتیا ښوونځي ته ور نه شي.

نوموړي زیاته کړې، «نن دشنبي ورځ ماپښین، د سپټمبر ۱۳مه نېټه دحکومت لخوا پر لېسې چاپه ووهل شوہ او اخطار ئې راکړ چي لېسه بنده کړئ، لهذا تر بلې خبرتیا لېسې ته مه را ځئ.»

تر اوسه ځايي حکومتي مسوولینو او د طالبانو کونسلګرۍ د دغې پېښې د څرنګوالي په تړاو څه نه دي ویلي.

هدایت الله بدري:د امو سیند نفتي حوزې له تړون څخه د چین له وتنې وروسته چارې ښې روانې دي

۲۲ وږی ۱۴۰۴ - ۱۳ سپتمبر ۲۰۲۵، ۲۰:۲۴ GMT+۱

د طالبانو د کانونو او پټرولیم وزارت سرپرست هدایت الله بدري د شنبې په ورځ (د وږي ۲۲مه) د امو سیند نفتي حوزې له قشقري سیمې د لیدنې پر مهال ویلي، د قراردادي شرکت له تګ وروسته چارې د پخوا پر تله ښې روانې دي. له دې وړاندې د امو سنید نفتي حوزې قرارداد له یوه چینايي شرکت سره شوی و.

د امو نفتي حوزې د نفت او ګازو د استخراج هوکړه د ۲۰۲۳ کال په جنورۍ کې د طالبانو او د «ایف چین» شرکت تر منځ د ۲۵ کلونو لپاره لاسلیک شوې وه، خو دوه نیم کاله یې هم دوام ونه کړ. د دغې هوکړې پربنسټ، یاد شرکت ژمنه کړې وه چې په لومړیو درېیو کلونو کې به د ۵۴۰ میلیونه ډالر په ارزښت پانګونه کوي او یوازې په لومړي کال کې به ۱۵۰ میلیونه ډالره طالبانو ته ورکوي.

خو د دغه شرکت په وینا، طالبانو د روان کال په جون میاشت کې له دوی سره شوی قرارداد لغو کړ او دوی یې له کاري ساحې اېستلي و او په هغه وخت کې یې ۱۲ چینايي کارکوونکي هم نیولي او پاسپورټونه یې ضبط کړي و.

د امو نفتي حوزې د استخراج هوکړې له لغوه کېدو وروسته طالبانو چینایي کارکوونکي نیولي دي | افغانستان انټرنشنل پښتو

د طالبانو د کانونو او پټرولیم وزارت ادعا کړې، چې یادې چینايي کمپنۍ پر خپلو کړو مالي ژمنو عمل نه دی کړی او همداراز یې د امتیاز حق پر وخت نه دی ورکړی، نو له امله یې له یاد چینايي شرکت سره هوکړه لغوه شوې، خو د «ایف چین» شرکت کارکونکي بیا دغه ادعا رد کړې او ویلي یې دي، چې طالبانو په پټه پر دوی داسې سند لاسلیک کړی چې وښيي دغه هوکړه د چینايي کمپنۍ په خوښه فسخه شوې او طالبانو د دوی د دغه کار په بدل کې ژمنه کړې وه، چې په کابل کې د یاد شرکت بانکي حسابونه چې میلیونونه ډالره ارزښت لري او ضبط شوي پاسپورټونه یې ازادوي.

د طالبانو د کانونو او پټرولیم وزارت سرپرست هدایت الله بدري د شنبې په ورځ (د وږي ۲۲مه) له یادې نفتي حوزې د لیدنې په ترڅ کې ویلي، «د قراردادي شرکت له تګ څخه وروسته افغان متخصصينو د‌ يادې سيمې د استخراج او نورو ټولو چارو د سمبال لپاره غاړه کېښوده چې‌ د‌ خدای تعالی‌ په فضل او د‌ دوی په زيار سره چارې له پخوا څخه په سمه توګه روانې دي.»

هدایت الله بدري د امو سیند د نفتي حوزې د لیدنې پر مهال
100%
هدایت الله بدري د امو سیند د نفتي حوزې د لیدنې پر مهال

نوموړي همداراز ځايي کارکوونکو ته سپارښتنه وکړه چې له هر ډول ضايعاتو مخنيوی وکړي او زیاته یې کړه، «په هغو چارو کې چې زموږ خپل انجینران وړتیا لري هیڅکله به بهرني وګړي استخدام نکړو.»

دغه نفتي حوزه د ۴۵۰۰ کیلومتر مربع په مساحت سره د سرپل، فاریاب او جوزجان ولایتونو په ساحو کې پرته ده. د دغې حوزې ظرفیت شاوخوا ۸۷ میلیونه بشکې اټکل شوی دی.

د یادونې وړ ده چې، له دې سربېره د مس عینک په ګډون د چیناييانو یو شمېر نور پروژې چې کلونه پرې تېر شوي لا هم نه دي عملي شوې.