څلور کاله کېږي چې په افغانستان کې میلیونونه نجونې له منځنیو او لوړو زدهکړو بېبرخې پاتې دي. دا بندیز د هغو پراخو بشري حقونو د سرغړونو یوه بېلګه ده، چې د طالبانو له بیا واکمنېدو وروسته پر ښځو او نجونو لګول شوي دي.
په ملګرو ملتونو کې د پاکستان استازی وايي، طالبان باید ترهګرۍ ضد جګړه کې خپلې ژمنې پوره کړي، ځکه ګڼې ترهګرې ډلې له افغانستان نه په پاکستان کې بریدونه کوي. نوموړي ادعا وکړه، چې په افغانستان کې د بهرنیو جنګیالیو ۶۰ مرکزونه او پټنځایونه دي.
د ملګرو ملتونو په امنیت شورا کې د چین استازي پر امریکا په غیر مستقیم ډول نیوکه وکړه، چې د طالبانود چارواکو د بهرنیو سفرونو مخه نیسي. د چین استازي وویل، چې متحده ایالات په افغانسنتان کې د خپلو بندي وګړو په پلمه طالب چارواکو ته د سفرونو د اجازې پر وړاندې خنډ جوړوي.
د افغانستان لپاره د بریتانیا ځانګړي استازي ریچارډ لینډسي ویلي چې لندن به د وروستیو زلزلو له امله د اغېزمنو شویو افغانانو د ملاتړ په خاطر ۳میلیونه پونډه اضافي مرسته وکړي. نوموړي ویلي، چې بریتانیا د افغانستان له خلکو سره په سختو شېبو کې ولاړه ده.
په ملګرو ملتونو کې د روسیې سفیر واسیلي نبنزیا وايي، چې طالبان د یادې ډلې د ګواښ پر وړاندې مبارزه کوي، خو دا کافي نه ده. هغه وویل چې روسیه دغه ګواښ جدي ارزوي او په افغانستان کې ترهګرې ډلې نفوذ لري. نبنزیا وايي، هېوادونه باید له طالبانو سره تعامل ته لاړ شي، ځکه بل انتخاب نشته.
د امنیت شورا نننۍ غونډه کې چې د افغانستان په اړه جوړه شوې، د امریکا استازي وویل، « له طالبانو سره د نړۍ د تعامل سیاست کومه نتیجه نه ده ورکړې». نوموړی وايي، طالبانو پر خپلو تګلارو بیا کتنه نه ده کړې او د دوحې په ګډون یې پر خپلو ژمنو عمل نه دی کړی.
د افغان ښځو د حقونو فعالې حنیفه غروال د چهارشنبې په ورځ د ملګرو ملتونو د امنیت شورا په غونډه کې وویل، چې د افغان نجونو او ښځو د یوه نسل غږونه ځپل شوي او چوپ کړای شوي دي. غروال زیاته کړه چې د ښځو او نجونو د زدهکړې او کار حق باید تضمین شي.
په افغانستان کې د ملګرو ملتونو د ښځو د ادارې ځانګړې استازې سوزان فیرګوسن ټینګار کړی چې د طالبانو له لوري د افغان مېرمنو د کار پر وړاندې لګېدلي محدودیتونه باید لرې شي.
د افغانستان لپاره د ملګرو ملتونو د سرمنشي استازې د دغه سازمان امنیت شورا ته په خبرو کې د افغانستان د بحراني وضعیت په اړه خبرداری ورکړ او وايي، د درې نیمو کلونو په تېرېدو سره له شپږم ټولګي پورته د نجونو پر زده کړو بندیز له امله اوس یو بشپړ نسل د له منځه تلو له ګواښ سره مخ دی.
د افغانستان په اړه د ملګرو ملتونو د امنیت شورا غونډه د ۹ هېوادونو د ګډې اعلامیې په وړاندې کولو سره پیل شوه. د امنیت شورا ۹ غړو هېوادونو له افغان مېرمنو خپل ملاتړ اعلان کړ او پر ښځو یې د طالبانو بندیزونه محکوم کړل.
د طالبانو د د پنجشیر والي حافظ محمد اغا حکیم، د دغه ولایت د رخه ولسوالۍ په یوه ولسي غونډه کې ویلي، «د هغو تجارانو او پروژه یانو وخت پای ته رسېدلی چې د بوش تر بیرغ لاندې یې د افغانستان د شتمنیو لوټ او د خلکو وینې تویې کړې». حکیم د طالبانو نظام «بېبدیله» وباله.
طالبان وايي، په هرات کې ددې ډلې د امر بالمعروف محتسبانو درې یتیم ماشومان چې د خپلې میرې له خوا شکنجه او په کورني بند کې ساتل کېدل، ژغورلي دي.
د افغانستان لپاره د امریکا پخواني استازي زلمي خلیلزاد په یوه اېکس پوسټ کې د حزب اسلامي مشر حکمتیار «د کابل قصاب» یاد کړی او وايي، نوموړی اوس هڅه کوي ځان د سیاسي او اخلاقي مرجع په توګه معرفي کړي. خلیلزاد دغه پوسټ د حزب اسلامي اړوندو اکاونټونو د یوې لیکنې په غبرګون کې کړی.
سرچینو افغانستان انټرنشنل ته ویلي، چې ناپېژانده وسله والو تېره ورځ د کندهار د دویمې امنیتي حوزې اړوند مدد څلور لارې سره د ولسي جرګې د پخوانۍ غړې فریبا احمدي کاکړ خاوند، داود شاه، په ډزو وژلی دی. داودشاه څو ورځې وړاندې له کاناډا څخه کندهار ته تللی و.
د بلاروس ولسمشر الکساندر لوکاشینکو ویلي، روسیې او بلاروس په ګډو پوځي تمرینونو کې د روسيې د تاکتیکي اتومي وسلو د کارونې سناریو تمرین کړې ده. روسیې او بلاروس پنځه ورځني پوځي تمرینونه، چې «زاپاد» نومېږي، پای ته رسولي دي.
د افغانستان لپاره د روسیې ځانګړي استازي ضمیر کابلوف په مسکو کې د طالبانو سفیر ته ژمنه ور کړې، چې د شانګهای راتلونکې غونډې ته به طالبان وبلل شي. کابلوف ویلي، د شانګهای همکارۍ سازمان په وروستۍ غونډه کې افغانستان ته د ناظر غړیتوب ورکولو په تړاو اکثریت رایې ورکړل شوې دي.
د ایران د رېل پټلۍ ادارې تخنیکي پلاوي بلخ ته سفر کړی او هلته یې د یاد ولایت لپاره د طالبانو له مرستیال والي مولوي نورالهادي ابو ادریس سره لیدلي دي. په دې لیدنه کې یاد پلاوي ویلي چې د بلخ-تهران او هرات-مشهد د رېل پټلۍ د جوړېدو چارې به ډېر ژر پیل شي.
پاکستان په اسلام اباد کې د طالبانو سفیر احضار کړی او ترې غوښتي یې دي، چې له تحریک طالبان پاکستان (ټيټيپي) سره دې خپلې اړیکې پرې کړي او د دې ډلې د لهمنځه وړو په برخه کې دې خپلې ژمنې عملي کړي. پاکستان خبرداری ورکړی چې که افغان طالبان دا کار ونه کړي، نو دا به «دښمني» وګڼل شي.
د تېر جمهوري نظام پر مهال د ولسمشر لومړي مرستیال امرالله صالح ویلي، د طالبانو په تړاو د ملګرو ملتونو د سرمنشي څرګندونې په تاریخ کې بې سارې دي او دا ډول سپکاوی یوازې د طالبانو ډلې پورې اړوند دی. هغه وايي، باید مبارزه وکړو، چې «طالبستان» بېرته په افغانستان واړول شي.
سرچینو افغانستان انټرنشنل ته وویل، چې د نوري فایبراو انټرنېټ د قطع کولو په تړاو د طالبانو د مشر تصمیم نهايي دی او له کابل نه د ورغلي پلاوي خبرې بې نتیجې پای ته رسېدلې. د طالبانو مشر ویلي، چې دولتي ادارو او ډیپلوماتیکو استازځایونو ته د انټرنیټ ورکولو لپاره دې نوې کمپنۍ ایجاد شي.
په کندوز کې د طالبانو د والي رسنیز دفتر د یوې اعلامیې په خپرولو سره ویلي، چې د دې ډلې د مشر د حکم له مخې په کندوز، بغلان، تخار او بدخشان ولایتونو کې د نوري فایبر پر خدماتو «مطلق» بندیز ولګول شو.