د افغانستان د خبریالانو مرکز وايي، طالبانو په یوه کال کې ۱۵ خبریالان او د رسنیو کارکوونکي نیولي، لږ تر لږه ۲۹ رسنۍ او رسنیزې ادارې یې تړلې یا یې د فعالیت جوازونه لغوه شوي او په ۲۵ ولایتونو کې د ساکښو د انځورونو پر خپرولو بندیز پراخ شوی.
د طالبانو د عامې روغتیا وزارت ویلی، په هرات کې یې د ۳۰ میلیونه ډالرو په ارزښت د درملو د تولید فابریکه پرانېستله. یاد وزارت ویلي، چې دغه فابریکه د شاوخوا ۳۰۰ قلمه درملو د تولید ظرفیت لري.
د طالبانو د سرحدونو، قومونو او قبایلو چارو وزیر ملا نورالله نوري د ننګرهار، کونړ، نورستان، خوست، پکتیا، پکتیکا او لوګر ولایتونو له مرستیالانو سره په ناسته کې ډیورنډ کرښې ته څېرمه سیمو کې د پراختیايي پروژو د کارونو ارزونه کړې ده.
د خیبر پښتونخوا حکومت په رسمي ډول د دغه ایالت په مدغم شویو قبایلي سیمو او ملاکنډ ډویژن کې پر خدماتو او صنعتونو ایالتي مالیات معاف کړل. د پښتونخوا د اطلاعاتو وزیر شفیع الله جان ویلي، چې دغه پرېکړه د ایالتي کابینې په وروستۍ غونډه کې شوې ده.
د طالبانو د صنعت او سوداګرۍ او د ایران د کرنې وزیرانو په لیدنه کې د سوداګرۍ، کرنې، پانګونې او ترانزیټ د پراختیا په اړه خبرې شوې دي. دواړو د صادراتو په مخ کې پرتو ترانزیټي خنډونو پر لرې کولو، د چابهار بندر پر ظرفیت او ۱۰ میلیارد ډالرو ته د سوداګرۍ حجم پر لوړولو ټینګار کړی.
په کندهار کې یو شمېر ښځې له طالبانو څخه غوښتنه کوي چې د خرقي شریفې زیارت لپاره دې پر دوی لګول شوی بندیز لرې کړي او اجازه دې ورکړي چې د پخوا په څیر ښځې هم زیارت وکړي.
د طالبانو د مخالفې ډلې مقاومت جبهې یوه چارواکي افغانستان انټرنشنل ته تایید کړې چې په فیضاباد کې د طالبانو د ښاروال مولوي حبیب رحمان منصور پر موټر شوې چاودنه د دې جبهې د وسله والو کار و.
د طالبانو د دفاع وزارت سرمفتش مفتي لطیف الله حکیمي د یادې ډلې د مخالفو وسلهوالو جبهو وروستیو فعالیتونو ته په اشاره ویلي، چې د روانو بلواوو مخه دې ونیول شي او باید شنډې او یا اصلاح کړل شي.
ځايي سرچینو د پنجشنبې په ورځ افغانستان انټرنشنل ته وویل، چې د بدخشان دمرکز فیضاباد لپاره د طالبانو د ښاروال مولوي حبیب رحمان منصور پر موټر چاودنه شوې ده. د سرچینو په وینا، د چاودنې پر مهال د طالبانو ښاروال په خپل موټر کې و.
د بلوچستان په سوراب ولسوالۍ کې د پرونۍ چاودنې په غبرګون د کوټې ـ کراچۍ لویې لارې پر سر اعتراضي ناسته د سیمهییزې ادارې له چارواکو سره تر خبرو وروسته پای ته رسېدلې؛ خو د بلوچستان په یوشمېر بلوڅ مېشته سیمو کې نن د بلوڅانو د یووالي کميټې په امر د پېښې پرضد کاربندیز روان دی.
د بشري حقونو افغانه فعاله او څېړونکې نازیلا علمي وايي، افغان ښځې د اوږدې مودې له محرومیتونو سره، سره «نه تسلیمېدونکې» دي او د زدهکړو، ازادۍ او د ټولنې جوړولو لپاره مبارزې ته دوام ورکوي.
ځايي سرچینو د پنجشنبې په ورځ (د زمري ۲۲مه) افغانستان انټرنشنل ته ویلي، چې د طالبانو چورلکو د بدخشان د نسي ولسوالۍ مرکز ته څېرمه د جمعهخان فاتح د کسانو پر مورچلو هوايي بریدونه کړي دي.
د طالبانو د کډوالو او بېرته راستنېدونکو چارو وزارت وايي، چې په روانه اوونۍ کې ۸۷۵ افغان کډوال د پاکستان له زندانونو خوشې شوي دي. یاد وزارت ویلي، دغه کسان د قانوني اسنادو نهلرلو له امله د پاکستان په بند خونو کې بندیان وو.
په افغانستان کې د طالبانو له بیا واکمنېدو وروسته د بېلابېلو برخو ترڅنګ پر ادبي، علمي او فکري فعالیتونو هم محدودیتونه زیات شوي. د بلوچستان پوهنتون د پښتو څانګې مشر او لیکوال برکت شاه کاکړ وايي، چې د بیان، نقد او تخلیقي اظهار محدودېدل د ټولنې د پرمختګ پر بنسټیزو برخو منفي اغېز کوي.
د بېپولې خبریالانو سازمان وايي، په افغانستان کې د طالبانو د واکمنۍ پنځه کاله د رسنیو د ازادۍ د لا محدودېدو او د خبریالانو د ځپلو لامل شوي او دغه هېواد اوس د معلوماتو پر «زندان» بدل شوی دی.
د بشري حقونو څار بنسټ وايي، طالبانو د ښځو او ماشومانو د حقونو د څېړنې بنسټ شپږ نارینه کارکوونکي نیولي او نږدې یوه میاشت کېږي چې د هغوی د برخلیک او ځای په اړه هېڅ معلومات نهورکوي.
د افغانستان لپاره د ملګرو ملتونو مرستندویه ماموریت (یوناما) ویلي، چې پر ښځو او نجونو د طالبانو سخت محدودیتونه په افغانستان کې د نړۍوالو اړیکو او د پانګونې پراختیا پر وړاندې اصلي خنډ دی او درانه ټولنیز او اقتصادي زیانونه لري.
د ملګرو ملتونو د ماشومانو ملاتړ صندوق (یونېسف) وايي، د جولای له ۲۰مې راهیسې د افغانستان په مرکزي، شمالي او ختیځو ولایتونو کې سختو ورښتونو او ناڅاپي سېلابونو درانه ځاني او مالي زیانونه اړولي دي.
د رسنیو له لارې د افغانستان د جګړې د پټو پوځي اسنادو د افشا کولو له امله زنداني شوی پخوانی استرالیایي پوځي حقوقپوه ډېویډ مکبراید له ۲۷ میاشتو بند وروسته د پنجشنبې په ورځ له زندانه په مشروط ډول خوشې شو.
د ۱۴۰۰ لمریز کال د زمري ۲۱مه او ۲۲مه په افغانستان کې د طالبانو د چټک پوځي پرمختګ له مهمو او برخلیک ټاکوونکو ورځو څخه وې. د افغانستان د دویم لوی ښار کندهار سقوط د حکومت لپاره له ستراتیژیک او سیاسي پلوه یو دروند ګوزار و.
په بدخشان کې د طالب ځواکونو او د جمعه خان فاتح ډلې ترمنځ د نښتو په زیاتېدو سره سیمهییزې سرچینې وايي، چې د پنجشنبې له سهار راهیسې (د زمري په ۲۲مه) د نسي ولسوالۍ په مرکز کې د خال، خال ډزو غږونه اورېدل کېږي.