
احمدالشرع: د افغانستان او عراق په جګړو کې بېګناه کسان قرباني شوي
د سوریې موقتي ولسمشر احمدالشرع د دوحې په ۲۳مه ناسته کې ویلي، چې د افغانستان او عراق جګړو کې بېګناه ملکي وګړي وژل شوي او د ده په وینا، ریښتینی ترهګر هغه څوک دی چې ملکي خلک په نښه کوي.

د سوریې موقتي ولسمشر احمدالشرع د دوحې په ۲۳مه ناسته کې ویلي، چې د افغانستان او عراق جګړو کې بېګناه ملکي وګړي وژل شوي او د ده په وینا، ریښتینی ترهګر هغه څوک دی چې ملکي خلک په نښه کوي.

د ایران د بهرنیو چارو وزیر عباس عراقچي ویلي، که واشنګټن خپله تګلاره او دریځ بدل کړي، تهران د اټومي او سیاسي مذاکراتو د بیا پیل لپاره چمتو دی.

د تېر جمهوري نظام پر مهال د ملي دفاع وزارت سرپرست شاه محمود میاخېل وايي، پاکستان د خپلو ستراتیژیکو موخو لپاره د سیمې هر هېواد ته جلا جلا افراطي ډلې جوړې کړي او د هر هېواد پر ضد ترې استفاده کوي.

د عوامي نشنل ګوند مشر اېمل ولي خان د پاکستاني پوځ او طالبانو ترمنځ وروستۍ نښتو ته په اشارې سره ویلي، چې دا د «بادارانو او د هغوی د خپلو نوکرانو» ترمنځ جګړه ده.

د طالبانو د سرحدونو، قومونو او قبایلو چارو وزیر وايي، د «مدرسې او لېسې او د پوهنتون او حجرې» بېلول غربي فکر دی. نورالله نوري ټینګار کوي: «اشغالګر د یوې دسیسې له مخې هڅه کوي په دې برخه کې ګډوډي رامنځته کړي.»

د هلمند په موسی کلا ولسوالۍ کې د یوه کور د خونې د نړېدو له امله د یوې کورنۍ د یوې ښځې په ګډون ۳ کسان مړه او ۳ نور ټپیان شوي دي. دغه پېښه د شنبې په ورځ (د لیندۍ ۱۵مه) د یادې ولسوالۍ په چېل سیمه کې رامنځته شوې ده.

په کندهار کې د واک او نفوذ د معادلې تر شا یو نوم په تکرار سره یادېږي «ملاشیرین»؛ هغه کس چې د طالبانو د مشر له تر ټولو نږدې او باوري ملګرو ګڼل کېږي او له همدې اړیکو په استفادې په کندهار کې داسې موازي ځواک جوړوي، چې ان د طالبانو امنیتي او استخباراتي ادارې هم ورسره موافق نه دي.

د طالبانو د بهرنیو چارو وزارت لوړپوړی چارواکی ذاکر جلالي وايي، چې د دوحې فورم د سیمه ييز نښلون په چوکاټ کې د افغانستان پر رول له بحث څخه څرګندیږي، چې د افغانستان په اړه پخوانی امنیتي او د کړکېچ لید په تدریجي ډول د نښلون، او اقتصادي ودې پر نوي روایت بدلېږي.

په مسکو کې د طالبانو سفارت وايي چې طالب سفیر ګل حسن حسن د پانګونې او اقتصادي «دوم تاوریچسکي» فورم کې کډون کړی. دوی زیاتوی، چې د فورم په ترڅ کې د خرسون والي ولادمیر سلدو ویلي، چې دغه سیمه چمتو ده، چې افغانستان ته زراعتي محصولات، په ځانګړي ډول غنم صادر کړي.

د ایران د پارلمان او د بودیجې د کمېسیون غړي محسن زنګنه ویلي، چې په تېرو دوو کلونو کې څه باندې زر تنه افغان پانګوال او متشبثین د اسعارو د ستونزو له امله له ایران څخه وتلي او خپل فعالیتونه یې په افغانستان کې پیل کړي دي.

د طالبانو د ننګرهار امنیه قومندانۍ ویاند وايي، چې نن ددې ولایت په کامې ولسوالۍ کې د یوې ناچاودې مرمۍ د چاودنې پېښه رامنځته شوې ده. سید طیب حماد زیاتوي چې د چاودنې په پایله کې درې کسانو خپل ژوند له لاسه ورکړی دی.

د ترکیې د بهرنیو چارو وزیر هاکان فیدان ویلي، چې د غزې په تړون کې د حماس له بې وسلې کولو وړاندې دې د فلسطني پولیسو د باور وړ او روزل شوې اداره رامنځته شي.

طالبانو پر وړاندې د سیمه ییز او نړیوال فشار له زیاتوالي سره سم ایران د طالبانو له ادارې سره د جوړجاړي او هوکړې ته د رسیدو لپاره ددې ډلې له سیاسي مخالفینو سره اړیکې زیاتې کړي دي. سرچینې وايي، تهران په دې وروستیو کې ځینو سیاسي شخصیتونو او مخالفو مشرانو د استازو کوربه توب کړی دی.

په سپین بولدک کې د طالبانو او پاکستاني سرحدي ساتونکو ترمنځ له نښتې سره هم مهاله د پاکستان پوځ د خیبر پښتونخوا په ټانک او لکی مروت سیمو کې د نهو وسله والو د وژلو اعلان کړی. د پاکستان پوځ ویلي چې د وسله والو ځینې وسلې او مهمات هم لاسته ورغلي دی.

د طالبانو د اطلاعاتو او کلتور وزارت کلتوري اتشې حمیدالله تکین د ترکیې پارلماني چارو کمېسیون له رییس سلیمان سویلو سره لیدلي او دواړو هېوادونو ترمنځ د فرهنګي او علمي اړیکو د پراختیا په اړه یې خبرې کړي دي.

د طالبانو د خوست والي عبدالله مختار وايي، چې په دې وروستیو کې د طالبانو سره د پاکستان لهخوا په اړيکو کې رامنځته شوې ترینګلتیا د پاکستان د ولسونو او سياسيونو دريځ نه دی. نوموړی زیاتوي، دا ستونزه د یوې کوچنۍ او شریرې پوځي کړۍ د نامسووله کړنو پایله ده، چې عامه ملاتړ نه لري.

د کندهار سپین بولدک ولسوالۍ اوسېدونکي د طالبانو او پاکستان ترمنځ د جګړي په غبرګون کې وايي، چې پاکستان غواړي د عامو خلکو سوداګري او ژوند زیانمنه کړي. د دوی په خبره په تېرو دوو میاشتو کې د دواړو لوریو ترمنځ د جګړو په پایله کې د ځاني زیان ترڅنګ مالي زیانونه هم ور اوښتي دي.

د طالبانو د امربالمعروف وزارت ویاند د اسټرالیا بهرنیو چارو وزارت له لوري پر طالب وزیرانو بندیزونو ته په غبرګون کې ویلي، دا کومه نوې خبره نه ده. سیف الاسلام خیبر وايي، په تېرو څلورو کلونو کې هم ورته بندیزونه لګېدلي، دا ددې ښکارندویي کوي چې دوی خپله د بشر حقونو ته ژمنتیا نه لري.

د طالبانو د ۲۰۷ قول اردو ویاند مجیب الله انصار ویلي، چې په تېره اوونۍ کې یې ۵۲۷ کسان چې غوښتل یې په ناقانونه توګه ایران او ترکمنستان ته ولاړ شي، نیولی دي.

د طالبانو د لوړو زده کړو وزیر ندا محمد ندیم په رسمي بلنه ایران ته سفر کړی. خپره شوې خبرپاڼه کې راغلي، یاد پلاوی د علمي اړیکو د پراختیا او له ایران سره د تجربو د تبادلې په موخه تللی دی. طالب وزیر ندا محمد ندیم په ۱۴۰۱ کال کې د افغان نجونو پر مخ د پوهنتونونو دروازې وتړلې.

د طالبانو تر واک لاندې د احصايي او معلوماتو ادارې ویلي، چې د روان کال په لړم میاشت کې د خوراکي توکو په بیو کې ۲،۳ سلنه لوړوالی راغلی دی، خو د لامل په اړه یې څه نه دي ویلي.