
د کافا جام سیالۍ؛ افغانستان له ایران، هند او تاجکستان سره لوبېږي
د مرکزي اسیا د اتلولۍ په کافا جام سیالیو کې چې تر راتلونکو دوو ورځو (د اګسټ په ۲۹مه) د تاجکستان په کوربهتوب پیلېږي؛ لومړۍ لوبه یې د افغانستان او ایران د فوټبال ملي لوبډلو ترمنځ ده.

د مرکزي اسیا د اتلولۍ په کافا جام سیالیو کې چې تر راتلونکو دوو ورځو (د اګسټ په ۲۹مه) د تاجکستان په کوربهتوب پیلېږي؛ لومړۍ لوبه یې د افغانستان او ایران د فوټبال ملي لوبډلو ترمنځ ده.

څېړونکي وايي، په سیمه کې د اوبو د سرچینو پر سر د تاوتریخوالي په زیاتېدو سره، چین هڅه کوي د افغانستان، ایران او پاکستان ترمنځ د منځګړي په توګه رول ولوبوي. دغه هېواد د اقتصادي پروژو د پراختیا سربېره، د امنیتي ټیکاو او سیمهییزې همکارۍ د پیاوړتیا لپاره هم خپلو هڅو ته زور ورکړی دی.

په رسنیو کې داسې ویډیوګانې او انځورونه خپرېږي، چې د اسټرالیا په پلازمینې کانبرا ښار کې د ایران سفیر احمد صادقي د سفارت له ودانۍ څخه د وتلو په حال کې دی. تر دې وړاندې د ایران سفارت نور ډیپلوماټان هم له دغه هېواده وتلي وو.

د برازیل سترې محکمې د دغه هېواد د پخواني ولسمشر لویز اناسیو لولا ډيسلوا د کور شاوخوا چې دا مهال تر کورني څار لاندې دی؛ د جدي امنیتي تدابیرو سپارښتنه کړې ده.

د هند تر ولکې لاندې کشمیر کې د سختو ورښتونو او ځمکې ښویېدو له امله ۱۳کسان مړه شوي دي. د راپورونو له مخې؛ دغه کسان د ډوډا او ویشنو دیوي یاترا پر لارو د ځمکې ښویېدو له امله مړه شوي دي.

د طالبانو د ټولګټو چارو وزارت وايي، چې په تېرې زمري میاشت کې د افغانستان د اوسپنې پټلۍ له لارې ۴۱۳زره او ۲۵۳ مټریک ټنه انتقالات شوي دي. دغه وزارت وایي، په یاده موده کې ۱۳۱۶ټنه سوداګریز مالونه چې ډېره برخه یې وچه مېوه، کاني ډبرې او د انارو جوس دي؛ صادر او ټرانزیټ شوي دي.

وال سټریټ ژورنال ورځپاڼې په یوه راپور کې ویلي، د اټومي انرژۍ د نړۍوال اژانس له عمومي مدیر څخه په دې وروستیو اوونیو او په ځانګړې توګه د ایران له لوري د یوه مشخص ګواښ له ترلاسه کولو وروسته په ۲۴ ساعته ډول ساتنه کېږي.

د پاکستان له لوري افغان کډوالو ته د ورکړل شوي ضربالاجل پای ته رسېدو سره سم، د ملګرو ملتونو د کډوالو عالي کمېشنرۍ له اسلاماباده غوښتي، چې دغه مهلت تمدید کړي.

د افغانستان د بار وړونکو موټرچلوونکي او سوداګر د نوبتي سیسټم په نوم د طالبانو لهخوا پر جوړ شوي کمېسیون سختې نیوکه کوي او وایي، دغه کمېسیون د سهولت پر ځای د فساد په یوه لویه سرچینه بدله شوې ده.

د طالبانو د کانونو او پټرولیم وزارت سرپرست هدایت الله بدري چې د سې شنبې په ورځ (د وږي ۴مه) په یوه رسمي سفر د تاتارستان جمهوریت ته تللی، د دغه هېواد په نفت، ګاز او کیمیايي نړۍوال فورم کې روسي پانګوالو ته بلنه ورکړه چې د افغانستان د نفتو او ګازو په سکټورونو کې پانګونې وکړي.

د سویس یوه مخکښه ورځپاڼه راپور ورکوي، چې دغه هېواد په کابل کې د بشرپاله مرستو د یوه دفتر په پرانیستلو سره، د طالبانو تر واک لاندې افغانستان ته په عملي توګه بېرته راګرځېدلی دی. دا دفتر د سویس د بهرنیو چارو وزارت د پراختیايي او بشرپاله همکاریو د ادارې یوه برخه ده.

د تحریک انصاف ګوند بنسټګر او د پاکستان پخواني لومړي وزیر عمران خان له پاکستانه د افغان کډوالو د اېستلو د څرنګوالي په تړاو د پاکستان پر وروستۍ پرېکړې نیوکه کړې او ویلي یې دي: «زه پر دغې پرېکړې او له افغان کډوالو سره له کېدونکي چلنده شرمېږم.»

د امریکا د دفاع وزارت ویلي، چې یوه ځانګړي پلاوي د ۲۰۲۱ کال د اګسټ په ۲۶مه د کابل نړۍوال هوايي ډګر د «ابي دروازې» د شوي ځانمرګي برید د بشپړ څېړنې بهیر پیل کړی دی.

د طالبانو یوه جګپوړي پلاوي برېتانوي ټېلګراف ورځپاڼې ته ویلي چې دغه ډله له برېتانیا څخه د ایستل کېدونکو افغان کډوالو په اړه له ځايي اصلاحاتو له ګوند سره د همکاریو لپاره چمتو ده.

د پاکستان د طبيعي پېښو ادارې خلکو ته خبرداری ورکړی، چې په پنجاب او کشمېر کې د سېلابونو او ځمکې ښویېدو وېره شته. دغه ادارې له خلکو غوښتې، چې احتیاطي تدابیر ونیسي.

د منځنۍ اسیا د هېوادونو ځانګړي استازي د ازبکستان په پلازمېنه تاشکند کې سره راټول شوي وو او د افغانستان د اوسني وضعیت په اړه یې خبرې اترې کړي دي. د دغه ناستې کډونوالو د افغانستان په اړه د یوې ځانګړې «تماس ډلې» د جوړېدو پر اړتیا ټینګار کړی دی.

د طالبانو ستره محکمه وايي، په پروان او پکتیا ولایتونو کې د دوو ښځو په ګډون ۱۳ کسان «د نامشروع اړیکو، غلا او د نشه يي توکو د استعمال او خرڅلاو» په تړاو په عام محضر کې له ۳۰ تر ۳۹ دُرو وهل شوي دي.

د پاکستاني رسنیو د راپورونو له مخې، څو ورځې وړاندې د وژل شویو «ټيټيپي» اړوند ۴۷ وسله والو جسدونه د ۱۵ ورځو لپاره د افغانستان لوري ته پراته پاتې شوي وو، څو وروسته د دواړو غاړو «طالبان او پاکستان» په همغږۍ ولېږدول شول.

د طالبانو د چاپېریال ساتنې ادارې سرپرست مطیع الحق خالص وايي، د تېرو څو لسیزو جګړو پر مهال د ډول ډول ممنوعه او کیمیايي وسلو د کارېدو له امله ډېری افغانان زیانمن شوي او همداراز پر بېلابېلو ناروغیو هم اخته شوي دي.

په امریکا کې یوې فدرالي محکمې پرېکړه کړې، چې د افغانستان د مرکزي بانک له پانګې څخه دې د سپټمبر د ۱۱مې د بریدونو او په افریقا کې د امریکا پر دوو سفارتونو د القاعده د بریدونو د قربانیانو کورنیو ته غرامت ور نه کړل شي.

د تېر جمهوري نظام والي عبدالجبار نعیمي د سې شنبه په ورځ (د وږي ۴مه) افغانستان انټرنشنل- پښتو ته په یوې لیکنه کې ویلي، افغانستان په سیاسي ډول منزوي شوی، خپل غږ او سیاسي استازولي نه لري او له نړۍ سره یې د راکړې ورکړې وړتیا هم له لاسه ورکړې ده.