د ملګرو ملتونو د استوګنې ادارې ویلي، چې په ۱۹۵۰کال کې د افغانستان یوازې ۵سلنه خلک په ښارونو کې اوسېدل. په ۲۰۲۲کال کې دغه شمېر ۲۵سلنې ته لوړ شو او تر ۲۰۶۰کاله پورې اټکل شوی، چې دغه شمېر به ۵۰ سلنې ته لوړ شي.
په پنجشېر ولایت کې د طالبانو د کانونو او پټرولیم رییس مولوي محمد قاسم امیري ویلي، چې د دغه ولایت په پریان او حصه اول ولسوالیو کې له ۳۰ نويو کانونو څخه د زمردو د کېندنې عملي چارې پیل شوې دي.
روسیې د بوریوېستِنیک په نوم نوی اټومي کروز توغندی په بریالیتوب سره وازمویه. مسکو وايي، چې دغه توغندی دفاعي سیسټم نهشي شنډولای او خپل هدف ته رسېدای شي. د روسیې ولسمشر ولادیمیر پوتین ویلي، چې دغه توغندی به اوس په مناسب ځای کې نصب شي.
د کلفورنیا والي ګیوین نیوسوم د ۲۰۲۸ کال په ټاکنو کې د خپلې احتمالي نوماندۍ په اړه په یوې ټلوېزیوني مرکه کې وویل: «که ووایم ولسمشرۍ ته نه نوماندېږم، دروغ به وي.» دغه نامتو امریکايي سیاستوال وویل، خپله وروستۍ پرېکړه به د راتلونکي کال د کانګرس له منځمهالو ټاکنو وروسته اعلان کړي.
د سوریې لنډمهاله ولسمشر احمد الشرع به دا اوونۍ په ریاض کې د «راتلونکې پانګونې نوښت» کلنۍ نړۍواله غونډه کې ګډون وکړي. تمه کېږي، چې نوموړی به په دې کنفرانس کې چې د سعودي عربستان په کوربتوب تر سره کېږي وینا هم وکړي.
د ایران د ښځو رګبي ملي لوبډلې د اسیا د اتلولۍ سیالیو په پایلوبه کې ۷ د ۱۰ پر وړاندې پایلې سره له ازبکستان څخه ماتې وخوړه او ورسره یې په دغو سیالیو کې دویم مقام وګاټه.
د پاکستان دولتي رسنۍ د امریکا د بهرنیو چارو وزیر له قوله راپور ورکړی، چې هغه ویلي د اسلاماباد او واشنګټن ترمنځ د اړیکو وروستۍ پیاوړتیا د امریکا او هند پر اړیکو اغېز نه دی کړی. مارکو روبیو ویلي، امریکا غواړي له پاکستان سره خپلې ستراتیژیکې اړیکې د ګډو ګټو لپاره پراخې کړي.
د افغانستان د تحلیلګرانو شبکه وايي، سره له دې چې د زېږون پر مهال د مېندو د مړینې په اړه کره ارقام نشته، خو په بېلابېلو ولایتونو کې قابلو، روغتیاپالانو او نورو روغتیايي کارکوونکو ویلي، چې د دوی په باور د مړینو کچه په زیاتېدو ده.
د اسراییلي حکومت یوه ویاند ویلي، چې د سره صلیب ډلې او مصري مرستندویانو ته اجازه ورکړل شوې، څو د وژل شویو اسراییلي برمته شویو کسانو مړي ولټوي. تر دې وړاندې اسراییل غزې ته د مصري ډلو د تګ او د مړو د لټون په برخه کې د هغوی له همکارۍ سره مخالفت کړی و.
د ایران د بشري حقونو سازمان راپور ورکړی، چې په دغه هېواد کې یو افغان بندي د «نشهيي توکو د جرم» په تور اعدام شوی دی. یاد سازمان لیکلي، چې اووه ایراني بندیان هم د تبریز، سمنان، مالیر، بروجرد، قزوین او ګورګان په زندانونو کې اعدام شوي دي.
د پنجشېر لپاره د طالبانو والي ادعا کوي، چې د طالبانو «حکومت» د افغانستان د پخوانیو حکومتونو او ان د نړۍ په کچه بېساری دی، ځکه ټولې چارې یې د دیني عالمانو لهخوا پرمخ وړل کېږي. دا ادعا په داسې حال کې مطرح کېږي، چې له روسیې پرته بل هېڅ هېواد د دوی حکومت په رسمیت نه دی پېژندلی.
د طالبانو د لوړو زده کړو وزارت ویاند وايي، سبا (دوشنبه د لړم ۵مه) به د هلمند په پوهنتون کې «له نشه یي توکو پاک افغانستان» تر سرلیک لاندي ۳ ورځنۍ غونډه پیل شي. دغه غونډه به په داسې حال کې وي، چې ځينې ګاونډي هېوادونه ادعا لري چې لا هم د نشه يي توکو په قاچاق کې څه کمښت نه دی راغلی.
پاکستاني رسنیو د امنیتي سرچینو له قوله راپور ورکړی، چې د استانبول د خبرو پر مهال پاکستان افغان طالبانو ته ویلي، چې د ترهګرو ملاتړ او پناه ورکول ورته د منلو وړ نه دي. سرچینو په دې خبرو کې د طالبانو دلایل غېر منطقي ګڼلي دي.
د افغانستان د وروستي جمهوري نظام لوړپوړی چارواکی محمد عمر داوودزی وايي، د طالب تر کنټرول لاندې افغانستان کې هر څه چې روان دي، بنسټ یې له امریکا سره د دغې ډلې هوکړه ده. د نوموړي په باور، دغه هوکړه ضمایم لري او دواړه لوري ورته ژمنتیا ښيي.
د طالبانو د برېښنا شرکت ویلي، له ازبکستانه افغانستان ته د وارداتي برېښنا هغه مزي چې د امو سیند په صفري نقطه کې پرې شوې وې، بېرته ترمیم شوې دي. شاوخوا نهه ورځې وړاندې دغه مزې پرې شوې وې، چې له امله یې د کابل په ګډون په شاوخوا ۱۱ ولایتونو کې د برېښنا کچه راټیټه شوې وه.
د طالبانو د کرنې او اوبو لګولو وزارت وايي، چې سږ کال د هیواد له باغونو څخه له ۶۵ زره میټریک ټنو ډیر شفتالو راټول شوي دي. د یاد وزارت د کرنې د احصایې او معلوماتو د څانګې په وینا، د شفتالو بڼونه اوس مهال په ټول افغانستان کې له ۸۴ زره او ۳۵ هکتاره ډیرې ځمکې ته غځیدلي دي.
د طالبانو تر واک لاندې د افغانستان د برېښنا شرکت ویلي، چې د هلمند په ګرشک ولسوالۍ کې یې د برېښنا د تولید فابریکې او د دغه ولایت له سنګین ولسوالۍ څخه د کندهار تر میوند ولسوالۍ پورې د ۸۰ کېلومتره ۱۱۰ کېلو ولټه برېښنا د لېږد مزي پروژې ګټې اخیستنې ته وسپارلې.
د طالبانو د بلخ امنیه قومانداني وايي، چې په دغه ولایت کې د مزارشریف-حیرتان پر لویه لار د یو کرولا ډوله او پاسو ډوله موټرو د ټکر له امله لس تنه ټپیان شوي دي. ټپیان د ولسوالۍ روغتون ته رسول شوي. د شپږو تنو ټپیانو روغتیایي وضعیت د اندېښنې وړ ښودل شوی.
د اسراییل لومړي وزیر بنیامین نتنیاهو د یکشنبې په ورځ وویل چې تل ابیب به دا پرېکړه کوي چې د امریکا د ولسمشر ډونالډ ټرمپ د پلان له مخې په غزه کې کې د احتمالي نړیوال ځواک په ترکیب کې کوم بهرني ځواکونه د منلو وړ دي.
د امریکا او چین لوړپوړي اقتصادي چارواکي د یکشنبې په ورځ د دواړو هېوادونو د مشرانو له غوندې وړاندې د سوداګرۍ په تړاو پر بېلابېلو مسایلو هوکړې ته رسیدلي دي. وړاندې ټرمپ ویلي و، چې ښايي د چین له ولسمشر سره تر لېدو وړاندې هوکړې ته ورسیږي.
د ایران د بهرنیو چارو وزارت ویاند اسماعیل بقايي یو ځل بیا د طالبانو او پاکستان ترمنځ د اوربند هرکلی کړی او ویلي یې دي چې په سیمه کې سوله او ثبات د ایران لپاره مهم دي. هغه وویل چې د ایران په ګاونډ کې سوله د ټولې سیمې لپاره د زیات ثبات او امنیت په معنا ده.