آرشیف

د امریکا د دفاع وزارت ویاند شان پارنل د چهارشنبې په ورځ په یوې خبري غونډه کې ویلي، چې د افغانستان د جګړې لپاره د پلټنې ډلې غړي به د روانې جولای په میاشت کې خپل کار پیل کړي.

له ایرانه په بې ساري ډول د افغان کډوالو د ډله ییزې اېستنې په تړاو د غبرګونونو په دوام، په ملګرو ملتونو کې د افغانستان د دایمي استازولۍ دفتر د یوې اعلامیې په خپرولو سره له ایران څخه د افغان کډوالو د جبري اېستنې په تړاو ژوره اندېښنه څرګنده کړې ده.

د اسلامي حزب مشر ګلبدین حکمتیار وایي، چې د بې‌ګناه مسلمانانو پر ضد د وسلې پورته کول «مطلق حرام» عمل دی او دا ډول کړنه د «الهي لعنت او غضب» لامل ګرځي. نوموړي دا څرګندونې د بدخشان په خاش ولسوالۍ کې د طالبانو او ځایي اوسېدونکو ترمنځ د وسلوالې نښتې په غبرګون کړي.

د ملګرو ملتونو د ماشومانو د بېړنیو مرستو نړۍوال صندوق وایي، د ایران او افغانستان ترمنځ د اسلام‌کلا پر پوله د لمر د سختې تودوخې او دوړو په منځ کې سلګونه کورنۍ او ماشومان د ستنېدو په حال کې دي، چې له پولې تېرېدونکي زرګونه ماشومان بېړنیو مرستو ته اړتیا لري.

یو شمېر ښځینه فعالانې وایي، چې ځینو مدني فعالانو امنو هېوادونو ته له رسېدو وروسته خپل مسوولیتونه هېر کړي. دوی زیاتوي، چې مدني فعالان باید په ایران کې د افغان کډوالو او په ځانګړي ډول د هغو افغان ښځو لپاره چې له ناسم چلند سره مخ دي، غږ پورته کړي.

د ایران او اسراییل ترمنځ له ۱۲ ورځنۍ جګړې وروسته له دغه هېواد څخه د افغان کډوالو په جبري ډول اېستل په بې‌سارې توګه لوړه شوې ده. په دغو کډوالو کې چې استادان، محصلین، ښوونکي او د ښوونځیو زده‌کوونکي شامل دي، له یو تیاره او ناڅرګند راتلونکي سره مخ دي.

د پاکستان "اېکسپرېس ټربیون" ورځپاڼې په یوې مقاله کې ویلي، چې که افغانستان د چین او پاکستان اقتصادي دهلېز ته داخل شي، نو د پاکستان او افغانستان د خلکو په ټولنيز او اقتصادي برخلیک کې به پرمختګ راشي.

په نیمروز ولایت کې د طالبانو والي محمد قاسم خالد تېره شپه د دغه ولایت ورېښمو پله تر څنګ د راستنېدونکو کډوالو له کمپونو د لیدنې پر مهال وویل، پرون په ایران کې د افغان کډوالو لپاره په جوړ شوي پنډغالي کې د اوبو او خوړو د نشتوالي له امله یو سپین ږیری افغان کډوال مړ شوی دی.

د شکنجې د مخنیوي نړۍوال سازمان په خپل تازه راپور کې ویلي، چې د طالبانو تر واک لاندې د افغانستان په بند خونو کې شکنجه یوه عامه او سیستماتیکه کړنه ده، چې طالبان له تورنو کسانو د اقرار او معلوماتو د ترلاسه کولو لپاره د رواني ازار او نورو لارو کار اخلي.

د اسراییل او ایران تر منځ له جګړې وروسته د ایران دولت له لوري په ډله ییزه توګه د افغان کډوالو د اېستنې په تړاو د غبرګونونو پر دوام د مدني ټولنې ګډې کاري ډلې هم په خپل غبرګون کې د ایران له دولته غوښتي، چې نور دې د افغانانو ډله ییزه او جبري اېستنه ودروي.

د بدخشان په خاش ولسوالۍ کې د طالبانو او ځايي اوسېدونکو تر منځ تر وسله والې نښتې وروسته د تېر نظام لومړي مرستیال امرالله صالح یاده نښته د طالبانو پر ضد پاڅون بللی دی.

د پاکستان پوځ وایي، د پاکستاني طالبانو ۲۴ غړو ته یې هغه مهال مرګ‌ژوبله اړولې، کله چې هغوی غوښتل له افغانستانه د شمالي وزیرستان زُۍ سیدګي سیمې ته واوړي. د پوځ په وینا، په دې پېښه کې ۱۷ کسان وژل شوي او ۷ نور ټپیان شوي دي.

په کندوز ولایت کې د طالبانو د اطلاعاتو او کلتور ادارې له خبریالانو غوښتي چې په بېلابېلو مراسمو کې د اسراف، موسیقۍ او نڅا د بندیز په اړه عامه پوهاوی زیات کړي. طالبانو د خپل مشر هبت الله اخوندزاده د فرمانونو پر عملي کولو ټينګار کړی.

د افغانستان لپاره د امریکا د مرستو کمښت او د ښځو د حقونو او بندیانو د خلاصون په برخه کې د طالبانو د نه‌همکارۍ له امله د بندیزونو کواښونو پر خصوصي پانګوالو فشار زیات کړی، چې د هېواد اقتصاد ته ساه ورکړي. اوس پوښتنه راپورته شوې، چې له پانګوالو دا تمه عادلانه او عملي ده او که نه؟

لور: پلاره حکومت خو وايي چې د نجونو ښوونځي به تر امر ثاني پورې تړلي وي، په یوه امر خو ښوونځي وتړل شول، دا ثاني امر به کله وي چې ښوونځي بېرته خلاص شي؟

له ایران څخه د افغان کډوالو د ډله ییزې اېستنې په درشل کې د ماشومانو د ژغورنې نړۍوال سازمان ویلي، یوازې په تېره جون میاشت کې شاوخوا ۸۰ زره ماشومان هم له ایران را اېستل شوي، چې دغه شمېر د مې میاشتې په پر تله د دوه برابره زیاتوالي ښکارندويي کوي.

د اسراییل د بهرنیو چارو وزیر ګیډون سعار اعلان کړی، چې هېواد یې له حماس ډلې سره د هوکړې د ترلاسه کولو په اړه جدي دی، څو په غزه کې جګړه پای ته ورسوي او یرغمل شوي کسان بېرته اسراییل ته راوستلی شي.

په کندهار ولایت کې د طالبانو د امر بالمعروف ادارې په تېرو څلورو ورځو کې د کمپاین پر مهال شاوخوا ۴۰۰ تنه د ږيري د کوچني کېدو او سټايلي جوړېدو له کبله نیولي او بندیان کړي دي. د کندهار اوسېدونکي د طالبانو له سخت چلند، د بدو الفاظو له کارولو او د بشري حقونو له نقض څخه شکایت کوي.

د افغانستان او پاکستان ترمنځ د ډیورنډ کرښې په تورخم دروازې تېرېدونکي افغان مسافر شکایت کوي، چې د پاکستاني سرحدي پولیسو له‌خوا د تالاشۍ، نوبت او قطارونو په نوم ترې غېرقانوني پیسې اخیستل کېږي، مبایلونه یې پلټل کېږي او له ښځو سره د عزت خلاف چلند کېږي.

طالبان چې له شلو کلونو جګړې او د عامو افغانانو د وینو تویېدو وروسته بیا واک ته رسېدلي، اوس د خپلو جنګیالیو له خوا له پوښتنو او نیوکو سره مخ دي. دغه نیوکې تر هغه وروسته زیاتې شوې، چې د فلسطین او په ځانګړي ډول د ایران پر روانو جګړو کې د طالبانو مشرانو چوپتیا خپله کړه.

د ملي دفاع وزارت یو شمېر پخوانيو مسلکي افسرانو او تخنیکي کارکوونکو له طالبانو غوښتنه کړې چې له دوی سره عادلانه او قانوني چلند وکړي او د بیا استخدام زمینه دې ورته برابره شي. دغه افسران وايي، ۲۰ سلنه کارکوونکي د تشکیلاتي تنقیص او نږدې ۵۰ سلنه نور د شفاهي تصمیمونو له لارې ګوښه شوي.