آرشیف

هند پر افغانستان د پاکستان بریدونه په کلکه غندلي او څرګنده کړې یې ده، چې په دې بریدونو کې د ښځو او ماشومانو په ګډون یو شمېر ملکي وګړو ته مرګ‌ژوبله اوښتې ده.

د افغانستان پخواني ولسمشر محمد اشرف غني د پاکستان د وروستیو هوايي بریدونو په غبرګون کې ویلي، چې د افغانستان پر ختیځو ولایتونو د پاکستان پرله‌پسې بریدونه یوازې امنیتي پېښې نه، بلکې د هېواد د اوسني وضعیت، ملي دریځ او راتلونکي په اړه د ژور فکر او ملي ارزونې غوښتنه کوي.

د چک جمهوریت حکومت د محکمې د حکم له مخې منلې چې ولسمشر پیټر پاول به راتلونکې اونۍ د ناټو په سرمشریزه کې ګډون وکړي، خو ټینګار یې کړی چې د هېواد د پلاوي مشري به لومړی وزیر اندري بابیش کوي. ټاکل شوې د ناټو سرمشریزه د جولای په ۷ او ۸مه د ترکیې په پلازمېنه انقره کې جوړه شي.

د ایران ولسمشر مسعود پزشکیان ویلي، ځینې اشخاص او سیاسي جریانونه د خنډونو په جوړولو سره د هېواد د ملي ګټو او د مذاکراتو د بهیر د ګډوډولو هڅه کوي. پزشکیان وايي، ځینې کسان د دولت او مرکچي پلاوي پر غړو د «د ولایت ضد»، «دین ضد» او «وطن‌پلورونکو» په څېر تورونه هم لګوي.

د طالبانو د پېښو پر وړاندې د مبارزې ادارې ویلي، چې د کابل ښار د څلورمې ناحیې اړوند ګلبهار سرای کې نننۍ اورلګیدنه د یوه موټر د تېلو ټانکۍ د چاودېدو له امله رامنځته شوې. د یادې ادارې په وینا، په پېښه کې ۷ کورونه، ۴ باروړونکي موټر او څو دوکانونه زیانمن شوي.

د ترکیې ولسمشر رجب طیب اردوغان ویلي، هېواد یې تمه لري چې د راتلونکې میاشتې د ناټو په سرمشریزه کې به د متحدینو پر یووالي، د دفاعي سوداګرۍ د محدودیتونو پای ته رسولو او د اروپا په امنیتي نوښتونو کې د انقرې پر ونډې ټینګار وشي.

د طالبانو مخالفه ډله ازادۍ جبهه وايي، چې د یکشنبې په شپه شاوخوا لس نیمې بجې یې د بدخشان ولایت د کشم ولسوالۍ پر مقر برید کړی دی. یادې جبهې ادعا کړې، چې په برید کې د طالبانو وسله والو ته مرګ‌ژوبله او مالي زیانونه اوښتي دي.

د طالبانو د کرنې، اوبو لګولو وزیر عطاءالله عمري د ملګرو ملتونو د پراختیایي پروګرام له رییس سټیفن رودریګز سره په لیدنه کې ویلي، چې د کورنیو تولیداتو د زیاتوالي او د کرنیزو وارداتي توکو د کمولو لپاره د ځینو کرنیزو محصولاتو ګمرکي تعرفې لوړې شوې دي.

سپینې ماڼۍ ویلي، چې ټاکل شوې د سې شنبې په ورځ د قطر په پلازمېنه دوحه کې له ایران سره د لوړې کچې خبرې وشي. د سپینې ماڼۍ ویانده وايي، د ولسمشر ډونالډ ټرمپ استازي سټیو وټکوف او جیرډ کوشنر به په دغو خبرو کې ګډون وکړي.

په افغانستان کې د ملګرو ملتونو سیاسي استازولۍ یا یوناما تایید کړې، چې د یکشنبې په ماښام په پکتیا، پکتیکا او کونړ ولایتونو کې د پاکستان د هوایي بریدونو له امله لږ تر لږه ۲۸ ملکي وګړي وژل شوي او ۴۹ نور ټپیان دي. د دغه سازمان په وینا، په قربانیانو کې ښځې او ماشومان هم شامل دي.

د بلوچانو د پیوستون د کمیټې (BYC) رییسه ډاکټر ماهرنګ بلوچ او د هغې یو همکار شاه جي صبغت الله بلوچ د پاکستان یوې ترهګرۍ ضد محکمې په ابدي حبس محکوم کړي. د بلوچانو د پیوستون کمیټه د پاکستاني دولت د جبر په ضد د سوله‌ییزې مبارزې هغه سیاسي نهضت دی چې په بلوچانو کې پراخ محبوبیت لري.

رویټرز د خپلو سرچینو له قوله راپور ور کړی، چې د جرمني په شمالي سټاډه ښار کې د ډزو له امله لږ تر لږه پنځه کسان وژل شوي دي. پولیسو تایید کړې چې په دې تړاو یې یو شکمن کس نیولی او تر پوښتنو لاندې دی.

د طالبانو د اطلاعاتو او کلتور وزارت مرستیال حیات الله مهاجر فراهي وايي، د پاکستان بریدونه به بې ځوابه پاتې نه شي. هغه ویلي، طالبان به د افغانستان د ځمکنۍ بشپړتیا پر ضد هر ډول یرغل ته په وړ وخت کې او د خپلو امکاناتو له مخې ځواب ورکړي.

د ۲۰۲۶ کال له پیله تر اوسه پنځه ځله پاکستان پر افغانستان داسې وخت برید کړی چې هممهاله امریکا پر ایران برید کړی او یا یې هم اړیکې شدیدې کړکېچنې شوې دي. دا هممهاله پېښې دا پوښتنه راټوکوي چې ایا دا تصادف دی او که پاکستان د روانو شخړو تر سیوري لاندې خپلې امنیتي ګټې خوندي کول غواړي.

په هلمند کې ځايي سرچینو افغانستان انټرنشنل ته وویل، چې په دغه ولایت کې د طالبانو استخباراتو د الله داد بادیزی په نامه د سیمه ییزو پولیسو یو قوماندان نیولی دی. د معلوماتو له مخې، الله داد بادیزی دوه میاشتې وړاندې د لښکرګاه په لومړۍ حوزه کې له خپل کوره وړل شوی دی.

د هلمند د لښکرګاه ښار یو شمېر اوسېدونکي ادعا کوي چې طالبانو د زمري کلاچې په سیمه کې کورونه په زور نړولي او دلته د خلکو ځمکې خپلو جنګیالیو ته سپاري. د سیمې خلکو ویلي، د طالبانو په ډزو کې ملکي کسانو ته مرګ ژوبله اوښتې او شاوخوا ۳۰ د سیمې مشران هم نیول شوي دي.

یو سوېډنی سیلانی، چې له اروپا څخه په بایسکل افغانستان ته تللی، وايي، په راتلونکو اونیو کې به د بدخشان واخان دهلېز ته هم په بایسکل ولاړ شي.

د پاکستاني طالبانوغورځنګ ویلي چې د دوی یو جګپوړی قوماندان د پاکستاني ځواکونو په عملیاتو کې وژل شوی دی. یاده ډله وايي، قوماندان خان فروش په افغانستان کې نه بلکې، د باجوړ او مومندو ترمنځ په «کوه مور» سیمه کې د چاپې پرمهال وژل شوی.

دطالبانو ویاند ذبیح الله مجاهد وايي، د پاکستان د تېرې شپې بریدونه به بې ځوابه پاتې نه شي. هغه ویلي، افغانستان د جګړې پیلوونکی نه دی، خو که جګړه پرې وتپل شي، د خپلې خاورې او خلکو دفاع به وکړي. د نوموړي په وینا، په بریدونو کې ۳۶ کسان وژل شوي او ۱۵۸ نور ټپیان دي.

د طالبانو د بهرنیو چارو وزارت پر افغان خاوره د پاکستان د هوايي بریدونو په غبرګون کې په کابل کې د پاکستان د سفارت شارژدافیر احضار کړی او د پاکستان د بهرنیو چارو وزارت هم په کراچۍ کې پر پاکستاني ځواکونو د وروستي برید په تړاو په اسلام‌اباد کې د طالبانو شارژدافیر احضار کړی دی.

د ښځو د همت غورځنګ په یوې خبرپاڼه کې د طالبانو له‌‌خوا د افغانستان د خلکو او په ځانګړې توګه د ښځو پر وړاندې روان تاوتریخوالی د اندېښنې وړ بللی او له نړۍوالې ټولنې، ملګرو ملتونو، د بشري او ښځو حقونو ملاتړو بنسټونو یې غوښتي چې د افغان ښځو د وضعیت په اړه عملي او مسوولانه اقدام وکړي.