د افغانستان د پخواني جمهوري نظام د قومونو، قبایلو او سرحدونو چارو وزیر محمد ګلاب منګل د ډیورنډ کرښې په تړاو د وحدت ګوند مشر محمد محقق څرګندونې غندلې دي. هغه ویلي، محقق د جمهوري نظام پر مهال هم د ملي ګټو پر ځای بهرنیو ګټو ته ارزښت ورکاوه.
یو لوړپوړي پاکستاني چارواکي ویلي، چې اسلاماباد باور لري چې ایران به له امریکا سره په راتلونکو خبرو کې ګډون وکړي. دا په داسې حال کې ده چې د متحده ایالاتو د اوربند ضربالاجل نږدې کېدو سره ډیپلوماتیکې هڅې چټکې شوې دي.
د پاکستان پوځ ويلي، چې په خېبر پښتونخوا کې د دوو جلا نښتو پر مهال د ټيټيپي د دوو مهمو قوماندانانو په ګډون څلور وسلهوال او يو پوليس وژل شوی دی. د پوځ په وينا، له وسلهوالو څخه د ځانمرګي برید یو واسکټ، وسلې او مهمات هم ترلاسه شوي دي.
د امنیتي او ډيپلوماټيکو سرچینو په وینا، پاکستان د سعودي عربستان د مخالفت او د تمویل د نه ژمنې له امله سوډان ته د ۱،۵ میلیارد ډالرو په ارزښت د وسلو او جنګي الوتکو د پلور معامله په لنډمهالي ډول ځنډولې ده. دا ګام د سیمې د جیوپولټیک رقابتونو په منځ کې پورته شوی.
د امریکا ولسمشر ډونالډ ټرمپ ویلي، چې امریکا نور د هغو پالیسیو تر اغېز لاندې نه ده چې د ده په وینا، د کمزورو حکومتونو له امله دغه هېواد د نورو دولتونو له فشار او ګواښونو سره مخ و. نوموړي ټینګار کړی، چې واشنګټن به د خپلو دښمنانو پر وړاندې کلک دریځ خپلوي.
کراچي ښار کې د طالبانو کونسل، سید عبدالجبار تخاري، ویلي چې طالب مشران له پاکستان سره د امن او ښو اړیکو غوښتونکي دي او شاوخوا ۹۵سلنه افغانان همدا نظر لري. په داسې حال کې چې پر افغانستان د یاد هېواد له بریدونو وروسته د دغه هېواد پر وړاندې د غیر طالب افغانانو کرکه لا پراخه شوې.
د افغانستان د مشرانو جرګې پخواني رییس فضل هادي مسلمیار ویلي، ډیورنډ یوه فرضي او کرغېړنه کرښه ده چې افغان ملت هېڅکله نه ده منلې او نه به یې ومني. مسلمیار ټینګار کړی، چې د ډیورنډ کرښې په اړه هر ډول پرېکړه او دریځ یوازې د افغانستان د ټول ملت پورې اړه لري.
د طالبانو ستره محکمه وایي، چې په پکتیا او بادغیس ولایتونو کې یې په دوو جلا قضیو کې درې کسان د بند ترڅنګ په دُرو وهلي. دوی زیاتوي، په پکتیا کې یو کس د قتل د ګواښ په تور په درې کاله بند او ۱۰ دُرې وهل شوی، او په بادغیس کې دوه کسان د روژې د خوړلو په تور ۲۰-۲۰ دُرې وهل شوي.
د جمهوري نظام پر مهال د چارو ادارې پخوانی مشر فضل محمود فضلي وایي، د پاکستان ټول نیابتي تولیدات، افراد او ډلې افغان ضد او نامطلوب دي. فضلي زیاته کړې، «موږ لپاره د پاکستان د ټولو نیابتي تولیداتو پورې اړوند افراد نامطلوب او افغان ضد دي؛ که هغه جهادي جنګسالاران وي او که طالبان».
افغان ایواک بنسټ وایي، که څه هم په امریکا کې د «ریحان» په نوم د ۱۹ کلن افغان زدهکوونکي د خوشې کېدو حکم یوه بریا ده، خو د هغه په وینا لا هم د کډوالۍ ادارې نه دی خوشې کړی. دوی وایي، دا قضیه ښيي چې د افغان متحدینو پر وړاندې د کډوالۍ سیسټم لا هم له جدي ستونزو سره مخ دی.
د طالبانو د کورنیو چارو وزارت وایي، چې د هېواد په دریو ولایتونو کې د نشهیي توکو او جنايي جرمونو پر ضد عملیاتو کې لسګونه کیلوګرامه نشهیي توکي او د الکولي مشروباتو دوه کارخونې کشف او ضبط کړي او همداراز په تور یې لږ تر لږه ۱۵ کسان نیول شوي دي.
د ننګرهار د ولایتي شورا پخواني رییس احمد علي حضرت افغانستان انټرنشنل–پښتو ته په یوه پېغام کې ویلي، د ډیورنډ کرښې د رسمیت پېژندنې په تړاو څرګندونې د پاکستاني پوځ محصول دی. هغه وایي، هر څوک که ختیځو ولایتونو کې د پاکستان سیاسي او استخباراتي پروژې پر مخ یوسي، نو دوی به یې مخه ونیسي.
د افغانستان د تېر جمهوري نظام د بهرنیو چارو وزیر محمد حنیف اتمر وایي، د خپل ځان د ارادی حق د نړیوال قانون بنسټیز اصل دی. هغه زیاته کړې، چې په مهمو ملي مسایلو، په ځانګړي ډول د ډیورنډ کرښې په قضیه کې، د افغانانو اراده له پامه غورځول شوې ده.
د کرکټ ملي لوبډلې پخوانی چټک توپ اچوونکی شاپور ځدراڼ د هند د نوي ډیلي په یوه روغتون کې د شدیدې پاملرنې په څانګه کې بستر دی. شاپور ځدراڼ د د وینې او معافیتي حجرو د بېکچې فعالېدو له ناروغۍ کړیږي.
د خیبر ولسوالۍ د تيرا درې په لرې پرته سيمه راجګال کوکي خېل کې د سړک جوړولو د یوې پروژې څلور کارکوونکي ناڅرګندو وسله والو تښتولي دي. د پوليسو سرچينو افغانستان انټرنشنل ته ویلي، چي ياد کارګر د سړک جوړونې په چارو بوخت وو، چې وسله والو وتښتول.
د هلمند ولایت د ملکه ثریا روغتون یو شمېر ښځینه کارکوونکو افغانستان انټرنشنل ته ویلي چې د جمهوري نظام د وروستیو اتو میاشتو معاشونه یې تر اوسه نه دي ورکړل شوي. دغه کارکوونکې وايي، پخوا یې معاش ۱۸ زره افغانۍ و، خو اوس ۷ زره افغانۍ شوی او هغه هم درې میاشتې کیږي چې نه دی ورکړل شوی.
د افغانستان د پخوانۍ ملي اردو جنرال سمېع سادات د محقق د څرګندونو په غبرګون کې ویلي، «نوموړی لومړنی هزاره مشر دی، چې د امیر عبدالرحمن خان یوه کارنامه تاییدوي». نوموړي ټینګار کړی چې محقق باید د ډیورند اړوند سند په دقت ولولي او بیا پرې وغږیږي.
سرچینو افغانستان انټرنشنل ته ویلي چې د طالبانو مشرتابه ددې ډلې د مالیې پخوانی مسوول معتصم اغا جان له لنډې مودې زنداني کېدو وروسته خوشې کړی. هغه د وري پر ۲۱مه په کندهار کې له خپل کور څخه نیول شوی و. سرچینې د هغه نیول او خوشې کول د طالبانو پر مشر د داخلي فشار نښه ګڼي.
د ملګرو ملتونو د بشري میشتونې سازمان ویلي چې په افغانستان کې شاوخوا ۴،۲ میلیونه خلک په ۲۰۲۶ کال کې بیړنیواستوګنځایونو او غیرخوراکي توکو ته اړتیا لري، چې دا د بېکورۍ د جدي ناورین ښکارندويي کوي.
د ډله ییز امنیت تړون سازمان سرمنشي طلعت بیک ماسادیکوف ویلي چې افغانستان د منځنۍ اسیا هېوادونو لپاره لا هم د احتمالي ننګونو او ګواښونو یوه سرچینه ده. نوموړي د کابل او اسلاماباد ترمنځ ترینګلې اړیکې اندېښمنوونکې بللې او ټینګار یې کړی چې باید سولهییز حل ته ورسیږي.
د امریکا د بهرنیو چارو پخواني وزیر په یوه ناسته کې ویلي، چې متحده ایالاتو له طالبانو سره د دوحې په خبرو اترو کې افغان حکومت نه و څنګ ته کړی او د ټرمپ ادارې ټول اړخونه په یوه کوټه کې سره راټول کړل. نوموړي د امنیتي مسایلو له امله د دوحې تړون د ضمیمو له ډاګیزه کولو ډډه وکړه.