آرشیف

پاکستان طالبانو د یوې جرګې په منځګړتوب د جنوبي وزیرستان له سراروغه تحصیل څخه تښتول شوي اووه پولیس خوشې کړي دي.

د طالبانو مخالفې ډلې ازادۍ جبهې ویلي چې په تېرو دریو ورځو کې یې په نورستان، لغمان او ننګرهار ولایتونو کې پر طالبانو بریدونه کړي دي. یادې جبهې ویلي چې په یادو ختیزو ولایتونو کې یې طالبانو ته مرګ ژوبله هم اړولې ده. طالبانو ددغو بریدونو په تړاو تر دې دمه غبرګون نه دی ښودلی.

د طالبانو د مخابراتو او معلوماتي ټکنالوژۍ وزارت د انټرنېټي کڅوړو د بیو د ټیټولو په تړاو مخابراتي شبکو ته درې ورځې وخت ور کړی دی. مخابراتي شبکو له اترا سره په ناسته کې د لوړو مالیاتو او تخفیف نشتوالي یادونه کړې، خو د طالبانو چارواکو د بیو پر ټیټولو ټینګار کړی.

د طالبانو د کور او ښارجوړونې وزارت مرستیال شیخ مدارعلي کریمي د محرم د مراسمو نمانځغونډې پرمهال د شیعه‌‌‌وو په وړاندې د طالبانو ځینو چلندونو ته په اشاره ویلي، « کله چې د رییس الوزرا خبره نه منل کېږی، نو د افغانستان د خلکو لپاره ښه راتلونکی نه وینم».

ایراني چارواکي وايي، چې د ایران او افغانستان ترمنځ د سوداګریزو موټرو تګ راتګ له۱۴۰۰ کال څخه د ۱۴۰۴ کال تر پایه پورې په اوسط ډول هر کال شاوخوا ۱۸ سلنه زیات شوی دی.

د شکنجې نړیوال شاخص په ۲۰۲۶ کال کې افغانستان د شنجکې، خپلسرو نیونو او د بشري حقونو د سرغړونو له پلوه د «ډېر لوړ خطر» هېواد بللی. په راپور کې راغلي چې د طالبانو تر واکمنۍ لاندې شکنجه، خپل سرې نیونې، د ښځو او لږکیو ځپل او د مدني ازادیو محدودیتونه پراخ شوي دي.

په کندهار کې د طالبانو اړوند سرچینو افغانستان انټرنشنل ته ویلي، چې ددغه ولایت په محکمو کې شاوخوا ۹۰ زره دوسیې بې برخلیکه او د قاضیانو پرېکړو ته په تمه پاتې دي. د سرچینو په وینا، د دغو دوسیو د ځنډېدو موده له شپږو میاشتو څخه تر دوو کلونو رسیږي.

پر کابل له واکمنېدو پنځه کاله وروسته طالبان اوس په دې هڅه کې دي، چې خپل جنګي جوړښت د یوه منظم پوځ بڼې ته واړوي او د زغره‌والو قطعاتو، توپخانې، هوايي ځواک او لوژستیکي شبکو تامیناتو ته نوې لارې ومومي.

د وېنزویلا چارواکو ویلي چې د دغه هېواد د پلازمېنې کاراکاس په شاوخوا سیمو کې د دوو پرله‌پسې او ویجاړونکو زلزلو له امله د زرګونو کسانو د مړینې وېره شته. دغو زلزلو ګڼې ودانۍ نړولې، خلک یې تر خاورو لاندې کړي او په هېواد کې یې بېړنی حالت رامنځته کړی دی.

د بدخشان د ارګو په اتین جلو سیمه کې رفیع الله، چې د هلمند له باغران ولسوالۍ راغلی، له دوو کلونو راهیسې هره ورځ د کوکنارو په کروندو کې بوخت وي. هغه له یوې داسې سیمې ارګو ته کوچېدلی، چې هلته د کوکنارو کر بند دی او ځمکې یا په ډاګونو او یا هم د زردالو او انارو په باغونو بدلې شوې.

سهار وختي د دروازې د ټک ټک غږ شو. دروازه مې چې پرانیسته، مریم جانه ولاړه وه؛ زما د لور د مور په څېر مهربانه ښوونکې او ګاونډۍ.

د خېبر پښتونخوا ایالت د بنو ولسوالۍ د ککي تاڼې اړوند شاهري بهرت سیمه کې د دوو ډلو ترمنځ د شخړې پر مهال ډزې شوې، چې په پایله کې یې پنځه کسان وژل شوي دي. د پولیسو په وینا؛ شخړه لومړۍ لفظي وه خو وروسته په وسله‌واله نښته واوښته او د یوې ډلې کسانو پر بلې ډلې ډزې وکړې.

د طالبانو د عدلیې وزیر عبدالحکیم شرعي په خپل شخصي زندان کې د شیعه‌ګانو تر نیول کېدو وروسته د کابل د څلورو حوزو له امنیتي چارواکو سره ولیدل او هغوی ته یې امر وکړ، چې امنیت ټینګ کړي او د ګډوډۍ مخه ونیسي. هغه د طالبانو د مشر هبت الله اخوندزاده د امرونو پر اطاعت هم ټینګار وکړ.

د اروپايي ټولنې او طالبانو ترمنځ په بروکسل کې د افغان کډوالو د بېرته ستنولو په اړه د تړلو دروازو ترشا ناسته د افغان ښځو، بشري حقونو فعالانو او مدني بنسټونو له سختو نیوکو سره مخ شوې دي.

د ملګرو ملتونو د بشري مرستو همغږۍ دفتر (اوچا) ویلي، چې سویس د افغانستان د بشري مرستو له صندوق سره ۱.۹۵ مېلیونه امریکایي ډالر مرسته کړې ده. اوچا ویلي، چې دغه مرسته د بشري مرستو پیاوړتیا او په افغانستان کې د اړمنو کسانو د ملاتړ په برخه کې مهمه ده.

د بلوچستان په بېلابېلو سیمو کې د کورني تاوتریخوالي، د ډزو، چاودنې او تښتونې په تړاو رامنځته شویو پېښو کې لږ تر لږه اووه کسان وژل شوي دي. د وژل شویو کسانو په ډله کې د هوايي ډګرونو د امنیتي ځواک (اې‌اېس‌اېف) یو تښتول شوی افسر هم شامل دی.

په جلاوطنۍ کې د افغانستان د خلکو عالي شورا د پخوانیو افغان پوځیانو او کډوالو پر روان وضعیت اندېښنه ښودلې. دغه شورا وایي، چې زرګونه پخواني پوځیان او د هغوی کورنۍ په ګاونډیو هېوادونو په ځانګړې توګه پاکستان کې له سخت بشري ناورین او ناروښانه برخلیک سره مخ دي.

د طالبانو مرستیال ویاند حمدالله فطرت وايي، د افغانستان په اړه د ډله‌ییز امنیت تړون سازمان اندېښنې بې‌ځایه دي. یاد سازمان ویلي، په افغانستان کې روان امنیتي وضعیت لاهم د دوی لپاره تر ټولو جدي اندېښنه ده.

د طالبانو مخالفې ډلې ازادۍ جبهې یوه ویډیو خپره کړې او ویلي یې دي، چې په لغمان ولایت کې یې د طالبانو پر مرکزونو راکټي برید کړی دی. یادې جبهې زیاته کړې، چې طالبانو ته یې مرګ ژوبله اړولې؛ خو د مرګ‌ژوبلې کره شمېر په اړه یې څه نه‌دي ویلي.

ترکیې ته د افغانستان د سوداګرو تللي پلاوي د دغه هېواد له سوداګرو غوښتنه کړې، چې په افغانستان کې د کانونو او وچې مېوې په برخو کې پانګونه وکړي. په دغه لیدنو کې د دواړه هېوادونو ترمنځ د اقتصادي او سوداګریزو اړیکو پر پراختیا هم ټینګار شوی.

د ښځو پر وړاندې د تبعیض د له‌منځه وړلو لپاره د ملګرو ملتونو کمېټې ویلي، چې د افغانستان په اړه د ۲۰۲۵کال د ارزونې له تېرېدو یو کال وروسته هم د ښځو او نجونو پر وړاندې «سیستماتیک او بنسټیز» محدودیتونه نه یوازې دا چې دوام لري؛ بلکې لا پسې پراخ شوي دي.