
د هیلو پر لور وروستی سفر؛ یوه مسکا، یوه شېبه او تلپاتې جدایي
یو غمجن سفر، چې د نوي ژوند پیل و، په دردناکه پای بدل شو. د راجستان یوه پنځه کسیزه کورنۍ، چې لندن ته روانه وه، د هندوستان په احمداباد ایالت کې د الوتکې د سقوط له امله یې ژوند له لاسه ورکړ.

یو غمجن سفر، چې د نوي ژوند پیل و، په دردناکه پای بدل شو. د راجستان یوه پنځه کسیزه کورنۍ، چې لندن ته روانه وه، د هندوستان په احمداباد ایالت کې د الوتکې د سقوط له امله یې ژوند له لاسه ورکړ.

سرچینو افغانستان انټرنشنل ـ پښتو ته ویلي، چې له تېرې يوې اونۍ څخه ۴۰ ورځنۍ په زړه ناروغ افغان ماشوم د حیات اباد په روغتون کې له سخت حالت سره مخ دی. د ماشوم کورنۍ ته د اسنادو د نه درلودلو له کبله پر تورخم اجازه نه ورکول کېده او ماشوم یې د تداوی لپاره یو نابلده کس ته ورکړی.

د پاکستان د څېړنې او ارزونې بنسټ (ACAPS) په یوه نوي راپور کې ویلي چې دغه هېواد به د ۲۰۲۵ کال په دویمه نیمایي کې له څلورو لویو بشري ناورینونو سره مخ شي. دا ناورین به مېلیونونه پاکستانیان په جدي ډول اغیزمن کړي.

له پاکستان نه د افغان کډوالو د ايستلو پر دوام، د دغه هېواد حکومت زرګونه افغان کورنیو ته ډېره لږه موده وخت ورکړی چې خپل کورونه پرېږدي او افغانستان ته ستانه شي. یوه افغان ته یوازې ۴۵ دقیقې وخت ورکړل شوی چې پاکستان پرېږدي.

په پاکستان کې د امریکا سفارت خپلو وګړو ته خبرداری ورکړی، چې د امنیتي ننګونو له کبله دي خيبرپښتونخوا او قبايلي سیمو ته له سفر کولو ډډه وکړي. دوی ویلي، چې وسله والې ترهګرې ډلې په پرله پسې ډول ملکي وګړي، غيري دولتي سازمانونه، دولتي ادارې او نور خدماتي پرسونل په نښه کوي.

د متحده ایالاتو ولسمشر ډونالډ ټرمپ وايي چې د بایډن حکومت د سرحدونو پرانستې پالیسي د امریکا د کرنې، هوټلدارۍ او تفریحي صنعتونو ته ستر زیان اړولی دی، او مجرمانو ته یې د کار زمینه برابره کړې.

د خبریالانو د یوې ګډې پلټنې له مخې مالي کې د روسیې اړوند واګنرکرایي جنګیاليو لخوا له درې کلونو راپدیخوا په غیرقانوني ډول د ولسي خلکو تښتونه، بندیانول او شکنجه کول ښودل شوي. دغه کسان دملګرو ملتونو (UN) پخوانیو اډو او یا د مالي له پوځ سره ګډو کمپونو کې ساتل شوي وو.

د طالبانو د کورنیو چارو وزیر ویلي، چې ملت باید د اسلامي او ملي ګټو لپاره متحد پاتې شي ځکه د اصلي اهدافو هېرولو له امله افغانستان هر ځل له بحران سره مخ شوی دی. سراج الدین حقاني وايي، افغانستان په افغانیت او اسلامیت نه دی وران شوی.

یوه لوړپوړي پولیس چارواکي روېټرز ته ویلي چې د هند په احمداباد ښار کې د ایر انډیا مسافر وړونکې الوتکې د لوېدو په پېښه کې تر ۲۹۰ زیاتو کسانو خپل ژوند له لاسه ورکړی دی. د مسافرو له ډلې یوازې یو تن ژوندی پاتې دی.

په ټولنه، کورنۍ، ادارو او حتا مشرتابه کې داسې کسان شته چې که څه هم عمر یې د بلوغ حد ته رسېدلی، خو کړنې، چلند او رواني ځانګړنې یې لا هم ماشومانه بڼه لري. دا ډول اشخاص نه یوازې خپل شخصي ژوند ته ستونزې جوړوي، بلکې له نورو سره د تعامل پر مهال هم منفي اغېز لري.

د طالبانو بهرنیو چارو وزارت د هند د یوې مسافر وړونکې الوتکې پرغورځېدو خواشيني څرګنده کړې او د قربانیانو له کورنیو او د هند له حکومت سره یې خواخوږي ښودلې ده.

افغانستان انټرنشنل ـ پښتو ته سرچینو ویلي، چې په هرات ولایت کې د طالبانو د امر بالمعروف ریاست له خوا د ښځو پر موټر چلولو بندیز لګول شوی.

د ایران د دوغارون تایباد د ازادې سوداګریزې-صنعتي سیمې مشر وايي، د ایران صادراتي توکي د دوغارون له لارې د افغانستان ۴۰ میلیونه نفوس لرونکي بازار ته رسېږي او د دواړو هېوادونو ترمنځ کلنۍ سوداګري تر درې میلیارده ډالرو رسېږي.

په ایران کې د طالبانو سفارت په تهران کې د یوې افغانې کډوالې کبرا رضايي، د وژنې پېښې په تړاو غبرګون ښودلی او ویلي یې دي چې دغه پېښه به په جدي توګه تعقیب کړي. یاد سفارت له ایران څخه غوښتي چې د دې پېښې عامل دې پرته له دې چې کوم تابعیت لري، ژر تر ژره د قانون منګولو ته وسپاري.

د پنجشنبې په ورځ شاوخوا دوه بجې د خیبر پښتونخوا ایالت د کورمې ولسوالۍ د شلوزان تنګي په سیمه کې د پاکستان د امنیتي ځواکونو یوه پوسته د ناڅرګندو وسلهوالو له خوا تر برید لاندې راغلې، چې په پایله کې لږ تر لږه دوه امنیتي سرتېري وژل شوي او اووه نور ټپیان دي.

هندي رسنیو رپوټ ورکړی، چې د ایر انډیا الوتکې د پرېوتو له ځایه تر اوسه د ۲۰۴ تنو مړي اېستل شوي او د چارواکو په وینا، یوازې یو تن ژوندی موندل شوی دی. دغه الوتکه چې ۲۴۲ کسان پکې سپاره وو، نن احمداباد ته څېرمه د استوګنې په یوه سیمه کې پریوته.

د طالبانو د کابل امنیه قوماندانۍ ویلي، چې د کابل ښار د ۱۵مې امنیتي حوزي اړوند سیمو کې یې ۸۰۰۰ امنیتي کامرې لګولې دي. د طالبانو په وینا، دغه کامرې له ۲۰ څخه تر ۳۰ کیلومتره پورې سیمو څارلو وړتیا لري. دا سیمه څو ورځې وړاندې د داعـ.ـش او طالبانو ترمنځ د نښتې شاهده وه.

د طالبانو د مخالفې ملي مقاومت جبهې مشر احمد مسعود پاریس ته د خپل سفر پر مهال د دغه هېواد له چارواکو او سیاسي فعالانو سره لیدلي دي. دغو چارواکو ویلي چې احمد مسعود تل کولای شي د دوی په ملاتړ حساب وکړي.

د برېټانیا لومړي وزیر کېير سټارمر ویلي، چې د لندن په لور روانې هندۍ الوتکې د پېښې صحنې چې په احمد اباد کې پریوتي او ډیر برېټانیایان پکې سپاره وو، ډیرې دردناکې دي.د هندي رسنیو د راپورونو له مخې، په دې الوتکه کې ۵۳ برېیټانیايي وګړي سپاره وو.

د طالبانو د کډوالو او بېرته راستنېدونکو چارو وزیر مولوي عبدالکبیر وایي، د افغان کډوالو په اړه له کوربه هېوادونو سره د دوی خبرې رغوونکې وې او له امله یې د کډوالو پر وړاندې ناسم چلند کم شوی. د تورخم د کډوالو مسوول ویلي، چې له پاکستان څخه د جبري ایستنو بهیر کې کمښت راغلی.

د ایران ولسمشر مسعود پزشکيان وایي، د هېواد د پرمختګ لپاره یې پر خدای توکل کړی، نه پر امریکا او د هغې پر لاسپوڅو. هغه ټینګار کړی، چې ایران له نړۍ سره د خبرو لپاره چمتو دی، خو د فشار، ظلم او زور واکۍ منلو ته تیار نه دی.