سرچینو افغانستان انټرنشنل ته وویل، چې له هرات نه کابل ته روانې د اریانا افغان هوايي شرکت یوې الوتکې بیړنۍ ناسته کړې ده. په را رسیدلو ویډیوګانو کې لیدل کیږي، چې الوتکه له ځغل لیکې وتلې او سپرلۍ په بیړه ترې کوزیږي. اریانا افغان شرکت وايي، په پېښه کې چاته مرګ ژوبله نه ده اوښتې.
بيبيسي شبکې د چارشنبې په ورځ اعلان وکړ چې د ګوګل شرکت پخوانی مدیر مت بریتین د دې شبکې د نوي مشر په توګه ټاکل شوی. هغه د ټیمي ډېوي ځای ناستی دی، چې تېر کال د ډونالډ ټرمپ د وینا اړوند مستند په تړاو له رامنځته شویو جنجالونو وروسته یې دنده پرېښوده.
د جنوبي وزیرستان د اعظم ورسک بازار ته نږدې د وسله والو او پاکستاني ځواکونو ترمنځ نښته شوې، چې په پایله کې یې یو محلي وسله وال قوماندان وژل شوی دی. ځایي سرچینو د وژل شوي قوماندان نوم ذاکر یاد کړی دی.
د افغانستان لپاره د پاکستان ځانګړي استازي محمد صادق ویلي چې د افغانستان لپاره د برېتانیا له ځانګړي استازي ریچارډ لېنډسي سره یې په اسلاماباد کې لیدلي او دواړو لوریو د افغانستان پر اوسني وضعیت او سیمې خبرې کړې دي.
د طالبانو ویاند ذبیحالله مجاهد ویلي چې جګړه طالبانو نه ده پیل کړې او د افغان او پاکستاني علماوو د وړاندیز په برخه کې مسوولیت تر ډېره پاکستاني پوځ ته راجع کېږي. هغه زیاته کړې چې د جګړې له پیل راهیسې دوی دفاعي دریځ خپل کړی دی.
د نورستان د طالبانو د والي ویاند فریدون صمیم د چارشنبې په ورځ تایید کړه چې پاکستاني ځواکونه پر هغو موټرو بریدونه کوي چې غواړي د کامدیش او برګمتال ولسوالیو ته داخل شي، له همدې امله د دغو دواړو ولسوالیو لارې د ترافیکو پر مخ تړلې دي.
د ایران یوه لوړ پوړي چارواکي رویټرز ته ویلي، چې د جګړې د پای ته رسولو لپاره د امریکا وړاندیز ته د ایران لومړنی ځواب «مثبت نه دی». هغه ویلي، چې تهران لا هم دغه وړاندیز ارزوي. چارواکي وویل چې د تهران لومړنی ځواب پاکستان ته لېږل شوی څو واشنګټن ته ورسېږي.
که د طالبانو له لوري پر نجونو او ښځو د زده کړو بندیزونه نه وای لګول شوي، نن به افغانستان د یو بل واقعیت شاهد و. یوازې په تېرو نېږدې پنځو کلونو کې به شاوخوا ۱۱۳ زره او ۹۰۸ نوې ښځینه ډاکترانې، انجینرانې، ښوونکې، روانپوهانې او د نورو علومو فارغانې د کار بازار ته داخلې شوې وای.
د ایران یوه لوړ پوړي چارواکي رویټرز ته ویلي، چې اسلام اباد د امریکا وړاندیز ایران ته رسولی او یا ترکیه یا پاکستان کولی شي د خلیج د جګړې د کمولو لپاره د خبرو کوربه وي.
د طالبانو له بنده خوشې شوی امريکايي وګړی ډينس کويل، چې طالبانو په افغانستان کې نږدې يو کال بندي کړی و، د طالبانو له بند څخه تر خوشې کېدو وروسته د چارشنبې په ماښام د امریکا ټېکساس ایالت ته ورسېد.
د نورستان ولایت د طالبانو امنیه قوماندانۍ خبر ورکړی چې د دغه ولایت کامدیش او برګمټال ولسوالیو ته په چورلکو کې شاوخوا څلور ټنه خوراکي مواد، درمل، اکسېجن او نور اړین روغتیايي توکي لېږدول شوي دي.
د طالبانو د چارو ادارې رییس نورالحق انور د پاکستان وروستیو بریدونو ته په اشارې ویلي، چې «د خدای په مرسته افغانانو د هر زورور پر څټ پښې ایښې دي». هغه د طالبانو مشران «د فضیلت څښتنان» وبلل او ټینګار وکړ چې مشران یې وفادار دي او هېڅ امکان نشته چې له سرو کرښو تېر شي.
د شیواه دروزنده بازار، چې د کابل خیل قبیلې په مالي سرچینو جوړ شوی و، په چټکۍ سره د سیمهییز پرمختګ نښه وګرځېد. د سیمې د نجونو لپاره د لومړي ځل لپاره دلته ښوونځی پرانیستل شو، روغتیايي مرکزونه جوړ شول او نوې دندې برابرې شوې، خو جګړو او د حکومت نه همکارۍ دغه بازار اوس سقوط کړی.
په روم کې د افغانستان سفارت د طالبانو له زندان نه د امریکايي وګړي ډېنېس کویل د خوشې کېدو هرکلی کړی او دا یې یو مثبت ګام بللی، خو وايي، چې ملګري ملتونه د طالبانو پر پالیسۍ د اغیزښندنې په برخه کې پاتې راغلي دي.
د طالبانو د شرکتونو لوی ریاست خصوصي سکټور او سوداګرو ته خبرداری ورکړی چې د نفتي توکو په سکټور کې له ۱۷ هغو فعالو شرکتونو سره سوداګریزه راکړه ورکړه ونه کړي، چې ددوی په وینا، «له نافذه قوانینو او اصولو یې سرغړونه» کړې ده.
د افغانستان او پاکستان د سوداګرۍ ګډې خونې مشران وايي، د کراچۍ په بندر کې د پرتو کانټينرو برخليک لا هم ناڅرګند دی. د دواړو هيوادونو سوداګر وايي، هڅې یې روانې دي، چې د دغو کانټينرونو انتقال ته حل لاره را وباسي. بشپړ معلومات له کراچۍ نه د فضل عزیز په رپوټ کې:
د افغانستان پخواني ولسمشر حامد کرزي د نوي ښوونیز کال د پیل هرکلی کړی او د ښوونځي زنګ یې د نویو هیلو د غوړیدو غږ بللی. کرزي پر طالبانو غږ کړی چې د نجونو پرمخ ښوونځي او پوهنتونونه پرانیزي او دغه راز ښځو ته د کار او په ټولنه کې د فعالیت زمینه برابره شي.
د خلیج عربي هېوادونو د چارشنبې په ورځ د ملګرو ملتونو د بشري حقونو شورا ته وویل چې دوی د ایران له اړخه له یوه وجودي یا«شتونیز ګواښ» سره مخ دي. یادو هېوادونو پر خپلو بنسټیزو تاسیساتو د ایران بریدونه وغندل.
د امریکا لهخوا ایران ته د اوربند لپاره ۱۵ مادهییز پلان وړاندې شو. په دغه وړاندیز کې د بندیزونو کمښت، د اټومي پروګرام راکمول، د نړۍوالې اټومي انرژۍ ادارې لهخوا د څار، د توغندیو محدودول او د هرمز تنګي له لارې د کښتيو د تګراتګ اسانتیا موضوعات شامل دي.
د طالبانو د اطلاعاتو او کلتور وزارت وايي، چې د بغلان ولایت له بېلابېلو سیمو څخه ۱۷ لرغوني اثار راټول او ثبت شوي چې پهکې د کوشاني پېر ډبرین وسایل او د خټینو لوښو ټوټې شاملې دي.
د افغانستان د سوداګرۍ او پانګونې خونې ویلي، چې د ازبکستان په تاشکند ښار کې «د افغانستان تولید» په نوم د افغان محصولاتو نندارتون جوړ شو. د یاد نندارتون موخه د صادراتو تولید او د سیمهییزو سوداګریزو اړیکو پیاوړتیا ښودل شوې ده.